Aandelen, olie, valuta’s: de beer is los op de financiële markten

De AEX is een jaar koerswinst kwijt en dook deze week onder de 400 punten. De beurzen doen het wereldwijd slecht.

Illustratie NRC Studio / Foto iStock

Waar de term ‘bear market’ vandaan komt, is een raadsel. Het zou de manier van aanvallen zijn van het dier, met een neerwaartse haal van de klauw. Of de praktijk van pelshandelaren, eeuwen terug, om huiden op voorhand te verkopen, in de hoop ze later tegen een lagere prijs weer in te slaan. Of het is een oude verbastering van het financiële handelshuis Barings. De oorsprong van de ‘bear market zal altijd een raadsel blijven, maar de definitie is onomstreden: een aandelenmarkt die meer dan 20 procent lager is dan de vorige piek.

Zo bezien is de Amsterdamse beurs op dit moment een berenmarkt: op 27 april vorig jaar piekte de AEX-index op 510,55 punten. Vanmorgen was dat 397,16 punten – ruim 22 procent lager.

De gebeurtenissen in Amsterdam weerspiegelen een snel om zich heen grijpende crisis op de internationale financiële markten, waar de slechtste jaaropening ooit gisteren en vanmorgen een vervolg kreeg.

Veel Europese beurzen noteren inmiddels meer dan 20 procent onder hun piek, en Amerikaanse aandelen hebben meer dan 10 procent prijsgegeven. Maar de grootste slachting vond gisteren plaats bij de opkomende markten. In Rusland kelderde de koers van de roebel tegenover de euro naar 92,70. Dat is een recordlaagte. In China zakte de beurs van Shanghai vanmorgen opnieuw in, met een daling van 3,2 procent. Daarmee zijn de koersen terug op het laagste niveau van augustus vorig jaar, toen de paniek in Shanghai zo groot werd dat de autoriteiten met harde hand nog maar net een krach konden voorkomen. Nieuwe maatregelen, begin dit jaar, mislukten.

Olie zakte naar 27,64 dollar voor een vat Brent, de laagste prijs sinds eind 2003. De internationale grondstoffenindex van Bloomberg, in euro’s gerekend, zakte naar 66,74 punten. Dat is de laagste gemiddelde prijs voor grondstoffen sinds eind 1999.

Beleggers vluchtten vooral in veilige westerse staatsschuld, met als gevolg dat de koers omhoog ging en de effectieve rente dus naar beneden. In Duitsland krijgen beleggers nu nog maar 0,48 procent rendement op een staatslening met een looptijd van tien jaar. Voor Nederland is dat 0,61 procent.

In Amsterdam kwam al het sentiment samen in het aandeel Koninklijke Olie, dat met 16,74 euro even laag stond als eind 1996. Eén klein lichtpuntje voor instappers: het dividendrendement van de oliemaatschappij is door de gedaalde koers inmiddels opgelopen tot 10,3 procent vanmorgen.