‘Wall Street wil dat we ons dom voelen’

Allemaal hebben ze een hekel aan bankiers, zo blijkt tijdens een gesprek in Los Angeles over ‘The Big Short’. Ook filmsterren zijn net mensen. 

Sinds American Psycho heeft acteur Christian Bale een bloedhekel aan Wall Street. Daarin speelde hij Patrick Bateman uit de schandaalroman van Bret Easton Ellis: een door status en merk geobsedeerde investeringsbankier met een doodzieke, lege geest. Dat was 15 jaar geleden; sindsdien wilde hij niets meer te maken hebben met de financiële wereld, vertelt Bale tijdens een ontmoeting in Los Angeles waar hij The Big Short aanprijst. 

„Tijdens mijn research voor American Psycho ontmoette ik destijds jonge bankiers, en die bleken Patrick Bateman echt te aanbidden.” Het is ook de ervaring van Oliver Stone, die na zijn speelfilm Wall Street (1987) tot zijn ontsteltenis merkte dat de louche schurk Gordon Gekko („greed is good”) onder bankiers van Wall Street een cultheld was.

In de stem van Bale klinkt walging. „Bij bankiers voelde ik geen spoor van altruïsme. Het tegendeel van Mike.” ‘Mike’ is Michael Burry, een briljante analist met het syndroom van Asperger. In het vorige decennium werd hij schatrijk, zoals The Big Short laat zien, door tegen de stroom in te investeren in de hypotheekmarkt vlak voordat die in elkaar stortte. Als oprichter van een hedgefonds verliet Burry daarna de branche om zich op familie en liefdadigheid te storten. Bale ontmoette hem om zich voor te bereiden op zijn rol, en klinkt liefdevol. „Veel rijken maken zich los van de mensheid, Mike doet het tegenovergestelde.”

Bale is, met Brad Pitt als analist Ben Rickert, een van de weinige ‘goede’ outsiders die in 2007 beseft dat Wall Street richting afgrond galoppeert en daarvan profiteert. Verder brengt regisseur Adam McKay vooral aalgladde, amorele whizzkids in beeld, zoals bankier Jared Vennett, gespeeld door Ryan Gosling. Diens blik wordt naar eigen zeggen normaliter glazig als geld ter sprake komt. Tot hij dit script las. „Opeens werd de materie interessant, vermakelijk en educatief.” Dezelfde ervaring had regisseur McKay toen hij het gelijknamige boek van Michael Lewis in één koortsachtige nacht uitlas, vertelt hij in Los Angeles. Maar toen hij zijn vrouw wilde uitleggen wie wat deed tijdens de crash, viel dat niet mee. Een uitdaging, maar was hij als maker van slapstickkomedies als Anchorman de juiste man?

Ja, dus: The Big Short is bijna een nieuw genre: ‘financiële komedie’. Een hit bij zowel publiek als kritiek, maar misschien niet op Wall Street. „Ze willen daar niet dat leken begrijpen hoe het werkt”, zegt McKay. „Het systeem is zo ontworpen dat wij ons dom voelen. Een film die het uitlegt? Dat is een nachtmerrie voor Wall Street.”