Maatschappijen openen aanval op luchthavenbelastingen

De luchtvaartmaatschappijen willen dat de Europese Unie maatregelen neemt om de toeslagen op tickets te verlagen

De verkeerstoren op luchthaven Schiphol. Foto Martijn Beekman / ANP

De vijf grootste Europese luchtvaartmaatschappijen beginnen een gezamenlijke actie tegen hoge luchthavenbelastingen voor passagiers op Europese vliegvelden. De vijf, verenigd in de nieuwe organisatie Airlines for Europe, willen dat de Europese Unie maatregelen neemt om de toeslagen op tickets te verlagen.

Volgens de maatschappijen zijn de door luchthavens opgelegde belastingen op de tien grootste Europese luchthavens in de laatste tien jaar met 90 procent gestegen. In dezelfde periode daalden de ticketprijzen met twintig procent. Passagiers betaalden sinds 2005 5,4 miljard euro extra, exclusief overheidsbelastingen voor vliegtickets. Passagiers op Britse vliegvelden betalen het meest: 44 euro.

De oproep aan de Europese Unie is de eerste actie van A4E, Airlines for Europe, een nieuwe alliantie die de belangen van de luchtvaartmaatschappijen in Brussel wil behartigen. De organisatie is op dinsdagmiddag opgericht in het Sheraton Hotel op Schiphol, in aanwezigheid van de bestuursvoorzitters van Air France-KLM, Lufthansa, IAG (het moederbedrijf van British Airways, Iberia en Vueling), easyJet en Ryanair.

Verdeeldheid over Gulf carriers

De samenwerking van de drie traditionele nationale maatschappijen (flag carriers) en de twee budgetmaatschappijen (low cost carriers) is opmerkelijk, want er is veel onderlinge concurrentie voor Europese vluchten. Andere maatschappijen kunnen zich aansluiten. Naar verwachting zal de bestaande lobby-organisatie van Europese luchtvaartmaatschappijen, de Association of European Airlines, worden opgeheven. Airlines for Europe zal zich inzetten voor lagere kosten en minder regelgeving van vliegvelden, effectievere luchtverkeersleiding (geen Franse stakingen meer) en het tegengaan van overheidsbelastingen op vliegtickets.

De meest gevoelige kwestie voor de Europese luchtvaart, de concurrentie van de drie snel groeiende maatschappijen uit de Golfregio (Gulf carriers), wordt gemeden door de nieuwe lobbyclub. Die kwestie zorgde bij de bestaande organisatie voor onenigheid en weglopende leden.

Air France-KLM en Lufthansa betichten Emirates, Etihad en Qatar Airways van oneerlijke concurrentie door illegale staatssteun, maar IAG heeft een andere positie. Qatar Airways heeft sinds begin vorig jaar een belang van 10 procent in IAG en is daarmee de grootste aandeelhouder. Willie Walsh, bestuursvoorzitter van British Airways, wil daarom niets weten van Europese acties tegen de Golfstaten.

Repercussies uit de Golfregio

Een ander nieuw initiatief is juist volledig gewijd aan de concurrentie uit de Golfstaten. De website e4fc.eu, Europeans for Fair Competion, is de Europese tegenhanger van de al langer bestaande coalitie Fair Skies in de Verenigde Staten. Ook ef4c waarschuwt voor mogelijk banenverlies door de sterke groei van de Gulf carriers.

Pilotenvakbond VNV is nauw betrokken bij het initiatief, maar is volgens voorzitter Steven Verhagen niet de oprichter. Geheimzinnigheid rond de initiatiefnemers is volgens hem noodzakelijk, omdat het noemen van bedrijven of instanties zou kunnen leiden tot repercussies uit de Golfregio.

De oprichting van Airlines for Europe en Europeans for Fair Competion valt samen met de Aviation Summit, de Europese luchtvaarttop die woensdagvanavond en donderdag plaatsvindt op Schiphol. Transportministers, Europarlementariërs en vertegenwoordigers uit de luchtvaartsector bespreken de Europese luchtvaart, in het bijzonder de vorige maand gepresenteerde Aviation Strategy van de Europese Commissie.