IJs maken: vooral logisch nadenken

Haaksbergen had dinsdag de eerste marathon op natuurijs. Noordlaren verloor de strijd. ’s Avonds biedt Jägermeister de ijsmakers daar troost.

Start in Haaksbergen van de eerste marathonwedstrijd op natuurijs. De plaatselijke schaatsvereniging had water op het asfalt van de skeelerbaan laten lopen, de natuur deed de rest. Foto's VINCENT JANNINK/ANP

Erwtensoep, rookworst, Jägermeister en veel oranje Unox-mutsen. Ergo, er wordt weer geschaatst op natuurijs. Nou ja natuurijs, zo wilde olympisch kampioen tien kilometer, Jorrit Bergsma, de schaatsvloer in Haaksbergen niet noemen. „Natuurijs ligt op sloten, vaarten en meren, niet op een ondergespoten skeelerbaantje.”

Wat niet wegneemt dat Bergsma dinsdag met het grootst mogelijke plezier naar het Twentse land was gereden om, net als 45 collega-marathonschaatsers, de eerste slagen op echt bevroren ijs te maken. Want dat was het natuurlijk wel, ook al betrof het een drie tot vijf centimeter bevroren waterlaag op asfalt.

De korte vorstperiode ten spijt had ijsmeester Tonnie Lenderink van de IJsvereniging Haaksbergen een goede baan geprepareerd. Dermate kundig, dat de mannen en vrouwen marathonschaatsers er boeiende wedstrijden van konden maken, met Irene Schouten en Gary Hekman als prachtige winnaars.

Positief in het nieuws

Laat ijs maken maar over aan Lenderink, een bescheiden onderhoudsmonteur, die blij is dat Haaksbergen dankzij een schaatswedstrijd weer eens positief in het nieuws komt. „Hadden we nodig na dat gedoe rond het truckongeluk.” En hij is merkbaar tevreden daaraan een bijdrage geleverd te hebben.

Zijn geheim? Heeft-ie niet, zegt Lenderink. IJs maken is vooral een kwestie van logisch nadenken en geduldig de natuur zijn werk laten doen. Lenderink helpt hooguit een handje. Hij zorgt ervoor dat de waterlaag op het midden van de baan constant drie centimeter hoog blijft, zodat bij vorst die reglementair vereiste dikte snel is bereikt.

Als het ijs tot drie centimeter is gegroeid, is het zaak het water aan de tweeënhalf centimeter hoge zijkanten – de skeelerbaan loopt bol – gestaag te laten weglopen in de afvoer van het drainagesysteem, waardoor de ijsvloer aan het asfalt kan hechten. Die toestand was dinsdagochtend bij de officiële meting door Willem Hut, competitieleider Marathon van de schaatsbond KNSB, keurig bereikt.

Haaksbergen kreeg vervolgens de voorkeur boven het Groningse Noordlaren, waar de ijskwaliteit volgens Hut gelijkwaardig was. Maar de weerdeskundigen hadden warme lucht vanuit het noorden voorspeld. Te link, oordeelde Hut, die vervolgens de Twentenaren blij maakte.

De Noordlaarder ijsmakers verbeten de pijn van de verloren prestigestrijd, maar waren wel zo sportief ’s avonds naar Haaksbergen te komen om op uitnodiging van hun collega-bestuursleden met een Jägermeister het chagrijn weg te drinken.

Die versnapering kon er wel vanaf, want de eerste marathon op natuurijs is traditioneel goed voor het spekken van de clubkas. De begroting van vijfduizend euro wordt ruimschoots gedekt met een garantstelling van de schaatsbond en ruim drieduizend toeschouwers, die vijf (volwassen) of twee euro (kind) neertelden. Een financiële meevaller voor de ijsvereniging, die daar bij eerdere gelegenheden een veegmachine Zamboni van kocht en een clubhuis en een loods liet bouwen.

Opwinding

Voor de schaatsers was ‘Haaksbergen’ de perfecte opmaat voor een week Weissensee, waar vanaf zaterdag natuurijswedstrijden worden gehouden. Maar met minder opwinding dan in Haaksbergen. Steeds weer tot verbazing van bestuurslid Derk Klumpers, die vertelde dat er dinsdagochtend om zeven uur al radioverslaggevers rond de baan liepen. „Wat hebben die meer te melden dan dat de ijsvloer er mooi bij ligt?”

De Belg Bart Swings laat de Weissensee aan zich voorbijgaan. De langebaan heeft zijn prioriteit, al genoot hij met volle teugen. Swings had al eerder marathons gereden, maar nog nooit op natuurijs. Verwachtingsvol stelde híj de eerste vraag: „Weet jij of er morgen weer zo’n wedstrijd wordt gereden? Wat heb ik genoten”, zei de Belg, die ook nog eens derde werd.