Hoe kunnen deze RAF-terroristen zich zo lang schuilhouden?

Opeens doken ze weer op. Drie leden van de vroegere terreurbeweging RAF worden verdacht van overvallen in Duitsland. Niemand weet hoe ze zich zo lang verscholen weten te houden.

Van links naar rechts: Burkhard Garweg, Ernst-Volker Wilhelm Staub en Daniela Klette in een recent, ongedateerd simulatiebeeld van de politie. Foto AFP
Van links naar rechts: Burkhard Garweg, Ernst-Volker Wilhelm Staub en Daniela Klette in een recent, ongedateerd simulatiebeeld van de politie. Foto AFP

Hoelang kan je met z’n drieën ondergedoken blijven met een half miljoen euro? Niet eindeloos, blijkt. De Duitse justitie gaat ervan uit dat de twee mislukte roofovervallen vorig jaar door voortvluchtige leden van de Rote Armee Fraktion, een linkse terreurgroep die zichzelf in 1998 heeft ontbonden, niet bedoeld waren om nieuwe terreuraanslagen te financieren. Waarschijnlijk is gewoon het geld op dat het drietal in 1999 had gestolen.

Daniela Klette, Ernst-Volker Wilhelm Staub, Burkhard Garweg. De politie is al dertig jaar naar hen op zoek. Ze behoren tot de ‘derde generatie’ van de Rote Armee Fraktion, die in 1970 is opgericht en verantwoordelijk was voor een golf van terreur, waaronder 34 moordaanslagen. Rondom die derde generatie bestaan nog heel veel vraagtekens, de meeste van hun terreurdaden zijn niet opgehelderd. Maar nu hebben DNA-sporen in de vluchtauto’s aangetoond dat dit drietal betrokken was bij mislukte overvallen op geldtransporten vorig jaar.

In 1999 lukte een overval op een geldtransport in Duisburg wel. Staub en zijn vriendin Klette werden geïdentificeerd, Garweg was vrijwel zeker de derde overvaller. De buit was een miljoen Duitse mark, ongeveer een half miljoen euro. Maar vorig jaar liepen pogingen om een geldtransport voor een grote supermarkt te overvallen, twee keer mis. Op 28 december in Wolfsburg en op 6 juni in Groß Mackenstedt, een voorstad van Bremen, tweehonderd kilometer westelijker. In juni wisten de bewakers de wagen gesloten te houden, hoewel de drie gemaskerde overvallers schoten met een kalasjnikov. Drie weken geleden wist de chauffeur van het geldtransport te voorkomen dat zijn auto werd geblokkeerd, en kon hij wegrijden.

Dagelijks levensonderhoud financieren

„We hebben geen aanwijzingen dat hiermee terroristische activiteiten gefinancierd zouden moeten worden", zegt openbare aanklager Lutz Gaebel nu in een verklaring.

„We gaan er eerder van uit dat het simpelweg om de financiering van het dagelijkse levensonderhoud van de verdachten ging.”

Roland Kielmann van de bond van politierechercheurs zei tegen tv-zender ARD dat de problemen voor de voormalige RAF-leden waarschijnlijk groter worden naarmate ze ouder worden. „Het wordt moeilijker je te concentreren op het verbergen van je identiteit." Misschien moeten ze ook vaker naar de dokter. „En je moet overal contant betalen."

In de Duitse media verschijnen nu foto’s van het drietal van decennia geleden. De politie heeft nieuwe foto’s verspreid die met verouderingssoftware zijn gemaakt, maar niemand durft te zeggen of die kloppen. Staub is nu 61 jaar, Garweg 47 en Klette 57. Iedereen vraagt zich af hoe het drietal zo lang uit handen van de politie heeft weten te blijven.

Expert Butz Peters, auteur van verschillende boeken over de RAF, kan drie verklaringen bedenken. Ze hebben een andere identiteit aangenomen, ze hebben zich zonder nieuwe documenten in een alternatieve subcultuur schuil weten te houden, of ze zijn naar het buitenland gegaan, zei hij tegen Focus-online. Parijs was jarenlang een toevluchtsoord voor leden van de tweede generatie van de RAF, net als Zwitserland en Oostenrijk.

De identificatie van het drietal als verdachte bij de overvallen van vorig jaar herinnert eraan hoe weinig bekend is over de derde generatie RAF-terroristen. Veel wapendepots zijn nooit gevonden – de RAF heeft zichzelf wel officieel ontbonden in 1998, maar nooit haar wapens overhandigd.

Stadsguerrilla

De RAF werd in 1970 opgericht als een „anti-imperialistische" stadsguerrilla. Zij wordt ook wel de Baader-Meinhof groep genoemd, naar de namen van twee oprichters. Die werden, met andere kopstukken, in 1972 gearresteerd. Pogingen van de tweede generatie om de druk op de staat op te voeren, in de hoop gevangen leiders vrij te krijgen, leidden in 1977 tot de ‘Duitse Herfst’, een golf van moordaanslagen op onder anderen bankdirecteur Ponto en werkgeversvoorzitter Schleyer. Drie gevangen RAF-leiders werden in oktober van dat jaar dood in hun cel gevonden – zelfmoord luidde de officiële doodsoorzaak.

Ook de meeste kopstukken van deze tweede generatie zijn opgepakt. Maar een derde generatie RAF-leden bleef bankiers, ondernemers en diplomaten vermoorden, en bomaanslagen plegen. Justitie gaat ervan uit dat deze groep uit ongeveer twintig mensen bestond, maar heeft maar tien van hen geïdentificeerd.

Klette wordt onder andere verdacht van een mislukte bomaanslag op een bank en de beschieting van de Amerikaanse ambassade in Bonn in 1991. Zij en haar twee mede-voortvluchtigen worden ook verdacht van een bomaanslag in 1993 op een gevangenis in aanbouw in Weiterstadt. Dit is de laatste terreuraanslag die aan de derde generatie wordt toegeschreven.