Recht & Onrecht

De Togacolumn: Koppelsites verdienen nader onderzoek

Afgelopen week heeft de Nederlandse Orde van Advocaten een tuchtrechtelijke maatregel aangekondigd indien een advocaat deelneemt aan een zogeheten ‘koppelsite’, een website waarbij advocaten tegen betaling van een provisie worden ‘gekoppeld’ aan cliënten.

De waarschuwing dat deelname aan koppelsites gedragsrechtelijk niet door de beugel kan, is afkomstig van de dekens, de toezichthouders van de advocaten. In hun periodiek overleg eind vorig jaar hebben de dekens besloten vanaf dit voorjaar op te treden tegen ‘deze wijze van werving’.

De dekens reageren hiermee op een ontwikkeling die al langer gaande is. Wie op zoek is naar een advocaat doet dit tegenwoordig namelijk steeds vaker via het internet. En dus zijn er de afgelopen tijd een groot aantal advocaten-bemiddelingssites ontstaan. Sites als Legal Dutch, Legalloyd, XS2Justice, de Advocatenwijzer, de Goedkoopste Advocaat en ActieAdvocaat. Vooral kleine en middelgrote kantoren gebruiken deze sites om hun diensten aan te bieden en nieuwe cliënten te werven.

Het staat advocaten vrij hun diensten via een dergelijke website aan te bieden en evenmin zien de dekens een gedragsrechtelijk probleem als de advocaat hiervoor een vast bedrag per ‘click’ of per maand moet betalen. ‘Maar wat niet mag is dat een advocaat de beheerder van de website een bedrag betaalt dat afhankelijk is van de declaratie aan de cliënt’, zo maakte de Amsterdamse deken in een gesprek met het Financieel Dagblad duidelijk.

Want, aldus de dekens, in een van de gedragsregels voor advocaten staat dat ‘het een advocaat niet geoorloofd is om een beloning of provisie toe te kennen of te ontvangen voor het aanbrengen van opdrachten’. Deze bepaling wil zeker stellen dat de onafhankelijkheid van de advocaat niet in gevaar komt. Een advocaat mag zich bij de behandeling van een zaak namelijk niet laat leiden door belangen van derden of zijn eigen belang. Indien de advocaat voor de bemiddeling van een zaak moet betalen zou dit de advocaat kunnen beïnvloeden en dus zou de onafhankelijkheid in het gedrang kunnen komen.

De zorg van de dekens is begrijpelijk maar je moet je wel afvragen of de aangehaalde gedragsregel bedoeld was om de betaling van provisies aan een anonieme website tegen te gaan. Gedragsregels zijn niet in steen gehouwen en de Orde dient open te staan voor nieuwe ontwikkelingen die wellicht een aanpassing van bestaande regels kunnen vergen.

Dat is een andere kwestie - waarbij de onafhankelijkheid van de advocatuur eveneens een rol speelde - namelijk ook gebeurd: het verbod op ‘no cure no pay’. Lange tijd was het een absoluut gedragsrechtelijk ‘no go’ het honorarium van de advocaat afhankelijk te maken van de hoogte van het behaalde financiële resultaat. Maar de Orde heeft terecht geconstateerd dat dit ertoe leidt dat sommige rechtszoekenden hun zaken niet meer voor de rechter kunnen brengen. Dat geldt bijvoorbeeld voor langslepende letselschadezaken. Dus heeft de Orde de regels aangepast en is het de advocaat nu onder bepaalde voorwaarden en in bepaalde zaken toegestaan met de cliënt een resultaatgerichte beloning af te spreken.

Met het oog op de waarborg van de advocatuurlijke onafhankelijkheid is het dus zeker een goed idee de koppelsites onder de loep te nemen. Maar wellicht was het verstandiger geweest eerst nader onderzoek te doen waarbij ook de argumenten van de betrokken advocaten kunnen worden gehoord alvorens een beslissing over tuchtrechtelijke maatregelen te nemen.

De Togacolumn wordt afwisselend geschreven door een advocaat, rechter of officier van justitie. Britta Böhler is advocaat en hoogleraar advocatuur aan de Universiteit van Amsterdam.

Blogger

Britta Böhler

Britta Böhler studeerde rechten in Freiburg, waar ze ook promoveerde. Ze werkte aanvankelijk als advocaat in Duitsland en sinds begin jaren 90 in Nederland. Eerst bij Loeff Claeys Verbeke en daarna zelfstandig bij Böhler Advocaten. Ze was tot 2011 senator voor Groen Links. Ze schreef diverse boeken, waaronder 'Crisis in de rechtsstaat' en 'De Beslissing'. Britta Böhler is bijzonder hoogleraar advocatuur aan de Universiteit van Amsterdam.