‘Europa versterkte humanitaire crisis met aanpak vluchtelingen’

Artsen zonder Grenzen: stop ‘hindernisbaan’, biedt meer legale routes.

Migranten in de buurt van de Servische plaats Miratovac. Ze hebben net de grens met Macedonië gepasserd. 's Nachts vriest het hier tegen de tien graden. Foto Marko Djurica / Reuters

De Europese reactie op de instroom van ruim een miljoen migranten heeft de humanitaire gevolgen van de migratiecrisis vorig jaar ernstig versterkt. Dat concludeert Artsen zonder Grenzen (AzG) in een rapport waarin het de balans opmaakt van het dubbelzinnige Europese migratiebeleid.

Terwijl ‘Europa’ zwaar onder vuur ligt van rechtse politici en boze burgers omdat het te veel vluchtelingen zou opnemen, uit AzG juist kritiek op de hindernisbaan die Europese landen hebben ingericht voor vluchtelingen die een veilig heenkomen zoeken.

Enerzijds onderschrijft de EU het VN-vluchtelingenverdrag en zegt de Duitse bondskanselier Merkel dat vluchtelingen welkom zijn. Anderzijds moeten mensen hun leven wagen om Europa te bereiken. „Ze zijn bereid ons te ontvangen, maar we mogen niet op het vliegtuig stappen om naar ze toe te gaan. We moeten door de hel gaan en ons leven riskeren om er te komen”, zegt een anonieme Syrische vrouw in het AzG-rapport.

Ruim een miljoen mensen maakten vorig jaar de oversteek naar Europa. Dat aantal was volgens AzG te voorzien, gezien de chaos die landen als Syrië, Irak en Afghanistan teistert. Het ontbreken van legale migratieroutes drijft vluchtelingen in handen van mensensmokkelaars die weinig geven om hun veiligheid. Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie verdronken vorig jaar 3.692 mensen in de Middellandse Zee.

Als vluchtelingen erin slagen Europa te bereiken, zijn er nieuwe hindernissen. Een van hen vertelt in het rapport onderweg 33 keer te zijn gearresteerd. In 2015 nam het aantal gesloten grenzen steeds verder toe. Zo besloten Slovenië, Kroatië, Servië en Macedonië in november alleen nog Syriërs, Afghanen en Irakezen door te laten, waardoor duizenden migranten vast kwamen te zitten.

AzG pleit voor meer legale routes. Asielzoekers zouden bij de grens tussen Turkije en Griekenland asiel moeten kunnen aanvragen. De organisatie wijst erop dat de migratiestroom in 2015 slechts 0,02 procent van de Europese bevolking uitmaakte.

Het is zeer de vraag of ‘Europa’ de adviezen opvolgt. Door weigering van enkele Oost-Europese landen om mensen op te nemen en door voorkeuren van vluchtelingen zelf, komt de asielinstroom op het bordje van enkele landen in Noordwest-Europa. Zweden heeft de instroom door strengere grenscontroles al flink ingeperkt en ook in Duitsland gaan daar stemmen voor op. Als herverdeling van vluchtelingen in het voorjaar nog steeds niet van de grond is gekomen, komen vluchtelingen mogelijk voor nog meer dichte grenzen te staan.

Correcties en aanvullingen

 

Migrantenstroom

In Europa versterkte humanitaire crisis met aanpak vluchtelingen (19/1, voorpagina) staat dat de migrantenstroom vorig jaar 0,02 procent van de Europese bevolking uitmaakte. Zo staat het in het rapport van Artsen zonder Grenzen, maar dat is een foutieve berekening. Het is ruim 0,2 procent.

Constitutioneel Hof Polen

In Timmermans voert druk op Poolse regering op (14/1, pagina 2) wordt gesproken over omstreden benoemingen die door de Poolse regering zijn gedaan bij het Hooggerechtshof. Het gaat echter om het Constitutioneel Hof.

Aantal stemmen op PiS

Het aantal stemmen dat de Poolse regeringspartij PiS behaalde bij de afgelopen verkiezingen, bedraagt niet 30 procent, zoals in het interview met Ryszard Petru (14/1, pagina 13) staat, maar 37,58.