Een stukje herkenning

Knie gebogen, hand in de zij, hoofd wat schuin, lippen iets van elkaar. Klik. De perfecte pose, een perfecte foto. Kim Kardashian vulde er een boek (Selfish) mee. Maar ook wij gaan vaak op de foto, van een snel instagrammetje (#iwokeuplikethis) tot een weloverwogen profielfoto (‘Welk van deze 32 foto’s is het beste?’). We kunnen in een paar seconden de juiste houding aannemen en raken zo gewend aan gepolijste plaatjes. Het is onacceptabel geworden iemand zonder toestemming te fotograferen.

De Japanse fotograaf Satoshi Fujiware vond dat een mooie uitdaging, voor Code Unknown fotografeerde hij argeloze reizigers in de Berlijnse U-Bahn van dichtbij, héél dichtbij. Om te voorkomen dat hij hun portretrecht schond, maakte Fujiware gebruikt van extreme schaduwen, vreemde composities en digitale manipulatie. In sommige gevallen draaide hij het beeld zelfs helemaal om.

„Wanneer we iemand bekijken, of het nu direct is of via een medium, interpreteren we een grote hoeveelheid informatie op basis van uiterlijke kenmerken”, legt hij in de inleiding uit. En door deze uiterlijke kenmerken, de ‘codes’, te vervormen, door de haartjes op een kin in het licht te plaatsen of enkel die diepe frons en verwarde ogen te fotograferen, worden zijn modellen anoniem.

Wat overblijft zijn snippertjes persoonlijkheid. Zo uitvergroot en aangezet dat de stukjes, afgedrukt op diverse papiersoorten en formaten, een collage van lichaamsdelen vormen. Het heeft iets grotesks en intiems om de poriën van een wildvreemde vrouw van dichtbij te bekijken. Terwijl we haar in het echt nooit zouden herkennen.