Duurzame energie? We denken dat het vanzelf wel goed komt

Het hele land wordt verbouwd voor een duurzame toekomst. Maar hoe, blijft nog even de vraag.

Foto ANP / Bas Czerwinski

Het meest verontrustende is misschien wel het gebrek aan besef dat we zelf iets moeten doen. Slechts een op de vijf Nederlanders heeft het energievraagstuk ergens bovenaan zijn to-do lijstje staan. De meesten denken dat het vanzelf wel goed komt met de planeet. We zijn gemakzuchtig: Nederlanders schatten dat nu al eenderde van de energie in het land duurzaam wordt opgewekt, terwijl dat nog geen 6 procent is.

Minister Kamp (Economische Zaken, VVD) daagt burgers, bedrijven en lagere overheden uit om zich nadrukkelijker te mengen in het energiedebat. De minister noemde de transitie, maandag „onomkeerbaar”, maar hij wil meer betrokkenheid en vooral draagvlak, want er zullen alleen maar meer windmolens en zonnepanelen bijkomen.

De komende maanden wil minister Kamp in gesprek met de bevolking: burgers, bedrijven en lokale overheden. Om de discussie alvast wat op te porren, had hij onderzoeksbureau Motivaction laten peilen hoe het energiebewustzijn er bijstaat. Het antwoord is ‘niet best’ en zat bijgevoegd in het Energierapport dat de minister maandag presenteerde.

Alweer een Energierapport? We hebben toch al een Energieakkoord, en klimaatafspraken uit Parijs om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal twee en liefst anderhalve graad?

Het lijkt verwarrend, maar het Energieakkoord bepaalt hoe we op korte termijn, tot uiterlijk 2023, komen tot 16 procent duurzaam opgewekte energie en een forse energiebesparing. ‘Parijs’ gaat over het terugdringen van de uitstoot van CO2, binnen Europa tot 95 procent in 2050. Het Energierapport gaat over de langere termijn: het Nederlands energiebeleid van na 2023. De missing link dus tussen het Energieakkoord en de afspraken van Parijs om de opwarming uiteindelijk te bedwingen.

De discussie die de minister de komende maanden wil voeren is het meest concrete deel van het rapport. Pas aan het eind van dit jaar volgen er beleidsbesluiten. Bij deze ‘brede maatschappelijke discussie’ staan alle opties open. Alle vormen van CO2-arme energiebronnen en technologie: zon, wind, biomassa, maar ook warmte. De presentatie vond niet toevallig plaats in een kassencomplex in Pijnacker waar met miljoenen overheidsubsidie sinds kort dieptewarmte wordt gewonnen.

Henk Kamp in de kas in Pijnacker. Foto Bas Czerwinski

Niet alleen voor de tropische kassen zelf, maar ook voor woningen in de omgeving. Het warmtenet moet het traditionele gasnet gaan vervangen waar dat mogelijk is.

Ook fossiele brandstoffen blijven voorlopig bestaan, en ja: ook schaliegas zou een optie kunnen zijn tijdens de transitieperiode, stelt het rapport. De minister had al eerder „wetenschappelijke boringen” in het vooruitzicht gesteld, als mogelijkheid om vast te stellen wat er in de grond zit. Maar de eerste vijf jaar zullen die er niet komen, stelde Kamp met een glimlach die suggereerde dat hij het heikele schaliegas dossier graag aan een opvolger overlaat.

Intussen hamerde hij op het feit dat het land zich moet voorbereiden op een totale ombouw van de infrastructuur. „Op weg naar een duurzame energievoorziening wordt alles anders: alle netten en alle apparaten.”

Milieuorganisaties hadden gehoopt dat het rapport een concrete handleiding zou worden, net als het Energieakkoord met precieze tussendoelen. „Dat is onmisbaar voor een vruchtbaar investeringsklimaat”, reageert de onlangs opgerichte brancheorganisatie Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) teleurgesteld.