Column

‘Kinderen die skiën presteren beter op school’

Dat schreef de site Skiinformatie.nl (‘Altijd het laatste wintersportnieuws’) onlangs

Foto Istock

De aanleiding

Ouders die hun kinderen meenemen op skivakantie, kunnen tevreden zijn. Althans, als het waar is wat de site Skiinformatie.nl onlangs schreef: kinderen die skiën halen betere cijfers op school dan kinderen die niet skiën.

Waar is het op gebaseerd?

Dat skiënde kinderen hogere cijfers halen, blijkt uit onderzoek, schrijft Skiinformatie. De site baseert zich op een verslag in de krant Münchner Merkur over een recent congres in de wintersportplaats Rottach-Egern, met als thema ‘Dein Winter. Dein Sport’. Een van de sprekers was de Duitse sportwetenschapper Frieder Beck. Skiën scherpt het brein van de kinderen, het bevordert de zogeheten executieve vaardigheden, zoals planning en concentratie, betoogde hij. Bovendien gaat van de prachtig besneeuwde bergtoppen een enthousiasmerende werking uit.

En, klopt het?

Hoog opgeven van het plezier en nut van skiën voor een gehoor van wintersporters, is preken voor eigen parochie. Dat is precies wat Skiinformatie.nl en al de sprekers in Rottach-Egern doen.

Maar toch: Frieder Beck is niet de eerste de beste. Hij doet promotieonderzoek aan de Technische Universiteit München naar de relatie tussen dopamine en motorisch leren, én hij is trainer van het Duitse nationale mannenploeg freestyleskiën. In 2014 publiceerde hij een boek (Sport macht Schlau) waarin hij op basis van wetenschappelijk onderzoek uitlegt welke invloed sport heeft op het brein en waarom sport eigenlijk zo goed is.

Skiinformatie.nl suggereert dat een of twee weken op skivakantie met de ouders ook voor Nederlandse kinderen al voldoende is om betere cijfers te halen. Onzin? Zeker niet, reageert Beck per e-mail. „Er zijn korte- en langetermijneffecten. Maar ook twee weken skiën heeft al een gunstig effect op iemands cognitieve prestaties. En dat geldt net zo goed voor schaatsen in Friesland. Het gaat er niet zozeer om welke sport je bedrijft, maar hoe je je sport beoefent.”

Uit veel onderzoek is de afgelopen jaren gebleken dat sport en bewegen bijdragen aan betere leerprestaties, bevestigt Hiske Blom van het nieuwe Kenniscentrum Sport, dat juist deze maandag wordt gelanceerd door minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, VVD), samen met de site allesoversport.nl.

Zulk onderzoek wordt onder andere gedaan bij het VU medisch centrum in Amsterdam (zie smart-moves.nl). Onderzoekers Amika Singh en Vera van den Berg zeggen dat Frieder Becks beweringen over het nut van sport grotendeels kloppen. Maar ze onderstrepen ook dat Beck het niet uitsluitend over skiën heeft, en dat je niet zomaar kunt stellen dat een à twee weken skiën per jaar per definitie tot hogere cijfers leidt. „Sporten heeft geen negatieve invloed op schoolprestaties, zoals vroeger vaak werd gedacht, maar er zijn veel andere factoren die verklaren hoe goed of slecht een kind het op school doet.”

Los daarvan: wil je het effect van skiënde kinderen op hun rapportcijfers vaststellen, dan heb je meer gegevens nodig, zeggen ze. „Zijn skiënde kinderen vergeleken met kinderen die ook in de bergen waren, maar niet gingen skiën? Zijn de cijfers van Nederlandse kinderen die wel of niet op skivakantie gingen met elkaar vergeleken? Is gekeken naar de sociaal-economische status van de gezinnen die gingen skiën?”

Conclusie

De bewering dat Nederlandse kinderen die op skivakantie gaan, hogere cijfers halen (en dus best een dag langer van school weg mogen blijven, zoals Skiinformatie.nl suggereerde), wordt niet door wetenschappelijk praktijkonderzoek gestaafd. Dat sport en bewegen goed is voor welbevinden en leerprestaties, staat wel vast. Ook staat vast dat skiën een vorm van bewegen is. Daarom beschouwen we de stelling als half waar.