Column

Een ode aan de cd

Bij mij in de kamer staat een op maat getimmerde kast. Gemaakt van gepolitoerd en gelakt hout uit een oude scheepskajuit. Ik zie de timmerman nog op zijn knieën zitten vijlen. De kast kwam ergens in de jaren negentig, speciaal voor mijn cd’s. Tot dan toe hadden ze op stapels gelegen. Alle randjes waren van de plastic doosjes afgebroken – en die doosjes waren al lelijk. Ze bereikten bij ons in huis nooit de status van de miniatuurverpakkingen van hagelslag en gestampte muisjes. Die doosjes, daar ben ik van overtuigd, zijn de reden van de ondergang van de cd.

Van de week werd ik weer naar de kast getrokken, omdat ik mijn David Bowie-cd’s wilde horen. Ze glommen in hun houdertjes. Tien jaar niet aangeraakt, het leven is streaming geworden. Ik spoelde de vette vingers eraf onder de kraan en ze deden het nog. Ik was ontroerd. Wat een trouw. En ik herinnerde me weer: destijds werden ze ons als ‘onverwoestbaar’ verkocht. Ze waren zo mooi.

De kast is een rekwisiet uit een verloren tijd. De tijd van de fax, van de Word Perfect 5.1-computer met z’n softe floppy’s. De inhoud van die kast stopt eind jaren negentig bij OK Computer van Radiohead en The Vault van Prince. Daarna kocht ik geen cd’s meer. Zoals ik ooit met mijn elpees was gestopt.

Gisteren was ik met mijn dochter bij Concerto, een van de best gesorteerde platenzaken van Nederland. We wilden Blackstar kopen, het laatste album van Bowie – de elpee. Uitverkocht, zoals bijna al zijn elpees, en er bleken 250 wachtenden voor ons te zijn. Alleen de cd was er nog.

De verkoop van cd’s krimpt, zegt Alex Koster, die zestien jaar platen verkoopt. Concerto beslaat in Amsterdam vijf winkelpanden naast elkaar. Tot 2008 bleef de verkoop van elpees beperkt tot een halve winkel. Nu beslaat die twee winkels, terwijl de cd’s van drie naar twee winkels zijn teruggedrongen. „En het is daar”, en hij wijst naar de vinyl-winkels, „altijd veel drukker”. Hij zet de cd van Blackstar op. „Als je mij een blinddoek voordoet en je draait een elpee en een cd, zal ik het verschil niet merken”, zegt Alex Koster. Het is alleen jammer als ermee wordt gerommeld, vindt hij. „Van het Banana-album van The Velvet Underground is de oorspronkelijke elpee-versie veel mooier dan de laatste cd die 26 keer geremasterd is.”

Terwijl David Bowie een nieuw leven krijgt, sterft de cd uit. Met vijf cd’s ga ik de winkel uit. Ik kan ze altijd nog als onderzetter voor de theepot gebruiken, bedenk ik bij de kassa.