De Thuiskok: Eindelijk winter

Ik merk altijd aan mezelf wanneer de winter echt is begonnen. Dat is het moment dat ik zin krijg in stamppot. Ik had het nog niet gemaakt dit jaar, tijdens een historisch warme decembermaand. Maar, zie daar, afgelopen week was er sneeuw in het zuiden, in heel Noord-Nederland lag ijzel en dit weekend dook de temperatuur onder nul. Eindelijk. Zin in stamppot.

Nieuwe kookboeken over Hollandse winterkost zijn helaas niet gemakkelijk te vinden. Misschien komt dat door onze eetgewoonten. Die zijn in de zomer tegenwoordig doorvlochten met buitenlandse invloeden, maar ‘s winters eten we nog altijd hetzelfde als onze voorouders.

Gelukkig heb ik in Felix Wilbrink een medestander gevonden. De culinair journalist van De Telegraaf schrijft sinds 2005 recepten en recensies en grijpt daarbij vaak naar gerechten uit de traditionele Nederlandse keuken. Veel van zijn publicaties hebben een oppoetsbeurt gekregen en zijn nu gebundeld in het boek Familierecepten.

De pret begint al bij de inhoudsopgave: van aardappelen tot gehaktbal, en van stoofvlees tot pannenkoeken, het zijn allemaal Hollandse toppers die als hoofdstukken worden opgevoerd. Wilbrink haalt zijn recepten overal vandaan: de snert is van zijn schoonmoeder, de kroketten zijn van de bekende banketbakker Cees Holtkamp en de andijviestamppot komt een van zijn lezers.

„Koken doe je op het gevoel”, begint Wilbrink zijn boek. Hij voegt daad bij woord. Is er een klontje boter nodig, dan kunt u zelf bepalen hoe groot dat is. Een uitje fruiten, dan weet u zelf wel hoe lang dat moet. Die losheid is een verademing in een tijd waarin kookboeken zelfs het benodigde kookgerei tot in de puntjes voorschrijven. Toch kan ik me ook voorstellen dat minder ervaren koks hierdoor het gevoel krijgen aan hun lot te worden overgelaten.

Moderne kookboeken bevatten meer foto’s en inspirerende quotes dan recepten. Niet per se een slechte ontwikkeling (bekijk eens een boek van Donna Hay), maar dat het ook zonder kan, dat laat dit kookboek zien. Enkel tekst, een ouderwetse illustratie op de kaft. Zo geeft het boek je een vertrouwd gevoel: hoewel ik weet dat het boek vorige week op de deurmat is gevallen, lijkt het alsof het al jaren in mijn boekenkast staat.

De komende dagen komen een aantal van mijn favoriete wintergerechten voorbij. Zuurkool, ragout en gehaktballen, het wordt smullen. Nu maar hopen dat het echt winter blijft.

Sam de Voogt