Dit is de Nederlandse Making a Murderer

De serie Making a Murderer wordt met extra aandacht gevolgd door de advocaat van een man die onschuldig in Spanje vastzit: het verhaal vertoont veel gelijkenissen.

Steven Avery, uit de serie Making a Murderer. Foto Netflix

Over de hele wereld zijn kijkers in de ban van de serie Making a Murderer, de true crime-serie van Netflix waarin de Amerikaan Steven Avery achttien jaar onschuldig in de cel zat, en na vrijlating meteen weer werd vervolgd wegens moord. In Spanje speelt een soortgelijk geval met een Nederlandse hoofdrolspeler – althans, de zaak lijkt op Avery’s eerste, onterechte veroordeling.

De Spaanse advocaat Silverio García Sierra keek op verzoek van NRC naar de eerste aflevering, en ontdekte opvallend veel gelijkenissen met de zaak van zijn cliënt Romano van der Dussen. Van der Dussen zit al twaalf jaar, volgens een DNA-rapport van de Nederlandse regering onterecht, vast op Mallorca voor het aanranden, beroven en verwonden van drie vrouwen.

Lees ook Mijn moeder wist dat ik nooit zoiets zou doenons interview met Romano van der Dussen: 

„Twee bijna identieke gevallen. Beide zaken leggen de zwakheden van het rechtssysteem bloot. Twee jonge mannen zijn op ontluisterende wijze het slachtoffer geworden van menselijk falen”, stelt García Sierra.

De advocaat zet de gelijkenissen op een rijtje.

Zowel  Avery als Van der Dussen komt snel in beeld als verdachte, als bekende van de plaatselijke politie.

Avery heeft in het Amerikaanse Manitowoc County een diefstal, dierenmishandeling en een bedreiging achter zijn naam staan en zat daarvoor enige tijd in de cel. Van der Dussen is aan de Spaanse kust met de politie in aanraking geweest voor oplichting, vernieling en het mishandelen van een vriendin, maar tot een veroordeling heeft dat nooit geleid. Van beiden heeft de politie al een foto voorhanden.

Avery en Van der Dussen hebben de pech dat ze grofweg lijken op de echte daders.

Ze werden dan ook door de slachtoffers aangewezen in een line-up. In het geval van Van der Dussen: een blanke man in een line-up van Spanjaarden. In het geval van Avery: nadat het slachtoffer al een foto van hem had gekregen van de politie.

Er is geen enkel rechtstreeks bewijs voor de misdaden van Avery en Van der Dussen gevonden.

Hun DNA- materiaal is nooit op de slachtoffers aangetroffen. Beiden beschikten over een alibi. Avery was volgens de verklaringen van zijn familie en vrienden op het tijdstip van het misdrijf aan het werk. Van der Dussen verbleef de nacht waarin de vrouwen werden aangerand in Fuengirola bij Engelse vrienden in het dertien kilometer verderop gelegen Benalmádena. Geen van de getuigen werd serieus genomen.

Avery en Van der Dussen hebben ondanks zeer lange gevangenisstraffen allebei altijd stellig ontkend.

Avery kreeg 32 jaar cel en Van der Dussen werd veroordeeld tot 15 jaar en zeven maanden. Zowel in de Amerikaanse staat Wisconsin als in Spanje geldt dat een veroordeelde geen vrijheden kan genieten als hij zijn misdaad niet erkent. Ze kwamen beiden niet voor strafvermindering in aanmerking en konden allerlei privileges vergeten. Voor Avery noch Van der Dussen was het bekennen van een misdaad die nooit door hen was gepleegd een optie.

De celstraffen leidden bij beiden tot breuken met familie en vrienden.

Het huwelijk van Avery hield geen stand. Hij kreeg ruzie met zijn vrouw en de banden werden verbroken. De ouders van Avery waren diep ongelukkig en konden het niet verkroppen dat hun zoon vastzat. Van der Dussen verloor vrijwel al het contact met zijn naasten. In Spanje kreeg hij geen bezoek van familie of vrienden. Zijn moeder overleed in die tijd aan kanker. Van der Dussen kon geen afscheid van haar nemen.

Beide veroordeelden gingen het gevecht voor rehabilitatie aan.

Dit is, voor beiden, een bijna onmogelijke en zeer kostbare strijd. Alleen als er nieuw bewijsmateriaal op tafel komt, kan een zaak worden heropend. Uiteindelijk kwam het in beide gevallen toch zover. In de Verenigde Staten slaagde men er met nieuwe methoden alsnog in het op het slachtoffer gevonden DNA-materiaal te onderzoeken. Na een langdurig proces leidde dit naar de echte dader, Gregory Allen.

De zaak van Van der Dussen is misschien nog wel opmerkelijker: al direct bleek dat het DNA-materiaal gevonden in het schaamhaar van één van de vrouwen niet van Van der Dussen was. Van wie het wel was, bleek pas jaren later, toen de Brit Mark Dixie vast kwam te zitten voor een moord in Groot-Brittannië. Diens DNA werd opgeslagen in een internationale databank en bleek te matchen met het gevonden materiaal in Fuengirola. Zowel Allen als Dixie is gestraft voor meerdere zware mishandelingen van vrouwen.

Beiden kwamen vrij. Avery in 2003 (na 18 jaar), Van der Dussen waarschijnlijk in februari (na 12 jaar).

Avery wilde genoegdoening en en begon een zaak tegen de politie en het OM. Een rapport stelde dat er geen fouten zijn gemaakt. Van der Dussen zal naar verwachting in februari vrijkomen. Ook hij zal een schadevergoeding eisen. Daarna houdt hopelijk de vergelijking op; Avery werd later opnieuw veroordeeld, wederom ten onrechte. Althans, dat zegt hij zelf, en dat geloven veel kijkers.

Lees ook Echte moord is veel vreemder: de Netflix-serie Making a Murderer past in de opkomst van het true crime-genre.