President Iran: atoomdeal keerpunt voor economie

De EU en VS heffen hun sancties op. Drie vrijgelaten Amerikaanse gevangenen hebben Iran zondagmiddag verlaten.

De Iraanse president Rouhani op archiefbeeld. Foto Jewel Samad / Reuters

Een gouden pagina in de geschiedenis en een keerpunt voor de Iraanse economie: met die superlatieven verwelkomde de Iraanse president Rouhani zondag de beslissing van de EU en de VS om de economische sancties tegen het land op te heffen. Dat meldt Reuters. Rouhani sprak het parlement toe bij het indienen van een concept-begroting voor het komende economische jaar.

Twitter avatar HassanRouhani Hassan Rouhani #ImplementationDay--I thank God for this blessing & bow to the greatness of the patient nation of Iran. Congrats on this glorious victory!

Zaterdag maakte de internationale atoomwaakhond IAEA bekend dat Iran voldoet aan de in juli gemaakte afspraken om het atoomprogramma af te bouwen. In reactie daarop besloten de EU, de VS en de VN dat er niet langer economische sancties nodig zijn tegen het land.

Meer dan 90 miljard euro komt daarmee beschikbaar voor de Iraanse economie die ernstig verzwakt is door de internationale boycot. Iran zei vlak na de opheffing van de sancties 114 toestellen van de Europese vliegtuigfabrikant Airbus aan te willen schaffen.

Rouhani zei verder dat Iran z’n economie moet hervormen. Het moet minder afhankelijk worden van olie-inkomsten, mede vanwege de huidige lage olieprijzen. Die zijn volgens de Iraanse president de beste reden om de “navelstreng van olie” door te knippen.

Gevangenenruil

Naast het opheffen van de sancties is er een verdere dooi zichtbaar in de relatie tussen het Westen en Iran. Zaterdag werd ook bekend dat de VS en Iran gevangen uitruilen. Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry hebben de twee deals geen formeel verband “maar de relatie die ontstaan is tijdens de atoomonderhandeling hebben de gevangenenruil wel versneld”.

Iran laat vier gevangenen met een Amerikaans-Iraanse nationaliteit vrij, onder wie journalist Jason Rezaian van The Washington Post, die veroordeeld was voor spionage. Zondagmiddag werd duidelijk dat hij vertrokken is uit Iran, zo meldde zijn werkgever op Twitter.

Twitter avatar washingtonpost Washington Post Plane carrying Washington Post correspondent Jason Rezaian and three other Americans has taken off from Tehran https://t.co/PCqJrMMt8B

Amerika heeft zeven Iraniërs gratie verleend, of staakt hun vervolging. Het is niet duidelijk volgens AP of zij ook naar Iran zullen reizen. Ze mogen in de VS blijven.

Eén reden dat de VS toenadering zochten tot Iran was dat zij het shi´itische land militair en politiek nodig had om de opmars van al-Qaeda en andere sunnitische terreurgroepen te stoppen. De nucleaire deal in juli maakte, behalve Israël, Iran´s aartsvijand Saoedi-Arabië razend.

Na een serie provocaties en incidenten zijn diplomatieke betrekkingen tussen Riaad en Teheran verbroken. Indirect vechten ze in Syrie tegen elkaar – Iran steunt president Assad, Saoedi-Arabie IS en andere oppositiegroepen.

Beurs

Beleggers in Arabische Golfstaten zijn niet blij met de deal. Omdat Iran nu weer een concurrent op de internationale oliemarkt kan worden zakten de beurzen in Qatar (6 procent), de Verenigde Arabische Emiraten (Dubai 6 procent, Abu Dhabi 4,5 procent) en Koeweit (2,3 procent). Ook de Saoedische beurs reageerde in mineur. Die opende 5,5 procent lager.