China: ‘Taiwan moet relaties met zorg koesteren’

De nieuwe president van Taiwan moet geen ‘riskante afscheidingsactiviteiten’ ondernemen, vindt China.

Tsai Ing-wen viert haar verkiezingsoverwinning. Foto Sam Yeh / AFP

China heeft zondag de nieuwe president van Taiwan, dr. Tsai Ing-wen en haar Democratisch Progressieve Partij, die de meerderheid (68 van de 113 zetels) in het parlement gaat vormen, gewaarschuwd geen riskante “afscheidingsactiviteiten” te ondernemen. Ook riep China het nieuwe Taiwanese leiderschap op “met veel meer zorg de relaties te koesteren”. Zonder de triomferende DPP en de eerste vrouwelijke president van patriarchaal Taiwan te noemen, laat staan te feliciteren, benadrukten de leiders in Beijing hun aanspraken op het de facto onafhankelijke Taiwan.

“Wij zullen de soevereine en territoriale integriteit van heel China tegen het streven naar ‘Onafhankelijk Taiwan’ altijd op de fermste wijze verdedigen”, aldus de Chinese reactie op de overtuigende overwinning van de DPP. De overwinnaars streven naar formele onafhankelijkheid van Taiwan dat tot 1949 bij China hoorde. Tsai zelf benadrukte na haar overtuigende overwinning met 6,9 miljoen stemmen (56,12 procent) dat zij niets zal doen om de huidige, ambigue status quo - geen hereniging, geen formele onafhankelijkheid - te verstoren. Zij zei in het Mandarijn en het Taiwanees te streven naar goede relaties met het vasteland. Maar dat hangt ook van China zelf af, voegde zij er meteen heel nadrukkelijk aan toe.

“Ons democratisch systeem, nationale identiteit en onze internationale ruimte moet ten volle gerespecteerd worden. Iedere vorm van onderdrukking zal de stabiliteit van de relaties schaden”, aldus de in de VS en Londen opgeleide rechtsgeleerde. Amerikaanse topdiplomaten arriveerden zondag in Taipei en Beijing om er voor te zorgen dat zowel China als Taiwan de breekbare verhoudingen niet verstoren met provocerende acties of uitspraken. De VS zijn bij wet verplicht Taiwan te beschermen als China de honderden raketten die op Taiwan staan gericht daadwerkelijk gebruikt om het ‘Taiwanese district’ of ‘Chinees Taipei’ weer onder Beijings bestuur te plaatsen.

Hoewel het tijdens de campagne hoofdzakelijk ging over de stagnerende lonen, de kloof tussen arm en rijk en het weglekken van banen naar China, speelde de relatie met China een grote rol. De Chinese Nationale Partij (Guomindang) kreeg inderdaad een historische afstraffing na acht jaar van “de politiek van diepe toenadering” van vertrekkend president Ma Ying-jeou. Guomindang-presidentskandidaat Eric Chu kreeg slechts 31 procent van de stemmen en er werden maar 35 parlementsleden verkozen. Chu trad onmiddellijk af als Guomindang-voorzitter.

Velen, vooral jongeren, vinden dat alleen de elite van eigenaren van grote ondernemingen profiteerde van de economische toenadering en dat communistisch China langs indirecte weg een te grote invloed kreeg.

Niet alleen de DPP profiteerde van deze stemming, ook de nieuwe Nieuwe Machtpartij van verkozen heavy metal-head Freddy Lim was zeer succesvol. Met vijf zetels is deze partij de derde groep in het parlement. Chthonic-zanger Lim, die in zijn district met ruim 55.000 stemmen zijn directe tegenstander versloeg, was een van de leiders van de zogeheten Zonnebloembeweging. Het heftige verzet tegen nieuwe handels- en dienstenakkoorden met China en hun ideeën over bindende referenda en de erkenning van het homohuwelijk heeft zich vertaald in zetels.

Over de verkiezing van uitgesproken pro-democratische en pro-onafhankelijkheidskandidaten als Lim weten Chinese jongeren overigens niets. Op de digitale zoekmachines worden woorden als DPP, Tsai Ing-wen, Freddy Lim of Zonnebloembeweging geblokkeerd. In de Chinese media worden de presidents- en parlementsverkiezingen volledig overschaduwd door de lancering van de Aziatische Infrastructuur Investeringsbank (AIIB), zaterdag en zondag in Beijing: een nieuw soort wereldbank waar Taiwan tot nu toe tevergeefs probeert lid van te worden.