Wie was Nixon? Juist in Tim Weiners boek leren we daar het meeste over

Illustraties Cyprian Koscielniak

Menno de Galan (Boeken, 8/1) wijdt na zijn openingsvraag vier volzinnen aan Tim Weiners One man against the world. ‘Een sinistere zonderling die het zonlicht niet kon verdragen’, ‘een monster’ en … over naar Evan Thomas’ Being Nixon. A man divided. De Galan doet boek en lezers van Boeken tekort. Weiner bestudeerde duizenden tussen 2007 en 2015 vrijgegeven CIA-, NSA- en FBI-documenten en honderden uren bandopnamen. Onze beloning voor zijn monnikenarbeid is belangrijk en adembenemend. Op The Kennedy Tapes na werden niet eerder zo accuraat en levendig sleutelscènes uit een presidentschap beschreven, hier gekenmerkt door wetteloosheid en politieke genialiteit.

Frustreerde Nixon al voor zijn verkiezing in 1968 vrede in Vietnam? Welke geheime en voor Nixon schadelijke informatie leidde tot Watergate? Waarom nam Nixon zijn geheime besprekingen op band op? Waarom vernietigde hij deze opnamen niet? Hoe bombardeer je in het geheim een land (Cambodja)?

Nixon en zijn principles (o.m. Kissinger, Haldeman, Haig, Mitchell en Dean) antwoorden nu zelf. Geen fictie, gereconstrueerde dialogen of verklaringen uit de tweede hand maar een fascinerende nabijheid. Oral history die nieuw inzicht geeft in de spanningen en emoties bij politieke besluitvorming over leven en dood in de zwartste periode van de recente Amerikaanse geschiedenis, door een president met zijn groep vertrouwelingen in de rotsvaste overtuiging dat de wet en constitutionele verhoudingen ondergeschikt waren aan geopolitieke doelen en nationale veiligheid.