Planetoïde sloeg een reuzenkrater op de dwergplaneet Ceres

foto NASA

Plaatjes als deze kennen we vooral van de maan en van de planeet Mercurius. Maar de hier getoonde krater bevindt zich op een ander hemellichaam: de dwergplaneet Ceres. Dit ongeveer 26 kilometer grote litteken – fors voor een planeetje van nog geen duizend kilometer – is het gevolg van de inslag van een kleine planetoïde. De krater is ‘Kupalo’ gedoopt, naar de oude Slavische god van de gewassen en de oogst.

Kupalo is een van de jongste inslagkraters op Ceres – naar geologische maatstaven dan, want hij is tientallen miljoenen jaren geleden ontstaan. Het woord ‘jong’ moet dus met een korreltje zout worden genomen – letterlijk zelfs.

Langs de scherp omrande binnenwanden van de krater zijn namelijk opvallende heldere strepen te zien. Deze doen denken aan de ‘witte’ vlekken die op tal van plaatsen op Ceres te zien zijn. Er bestaan sterke aanwijzingen dat het heldere materiaal uit zout bestaan. Waarschijnlijk magnesiumsulfaat, maar dat moet verder onderzoek uitwijzen.

Wetenschappers vermoeden dat het zout afkomstig is van een zoutrijke ijslaag onder het Ceres-oppervlak. Wanneer dit ‘pekelijs’ na de inslag van een planetoïde aan het oppervlak komt, sublimeert het daarin aanwezige water en blijven de erin opgeloste zouten achter.

De foto is gemaakt door de NASA-ruimtesonde Dawn, die al sinds maart 2015 om Ceres cirkelt. Aanvankelijk volgde de ruimtesonde daarbij een wijde baan, op veilige afstand van de dwergplaneet. Maar in de loop van het jaar is die omloopbaan geleidelijk verlaagd tot ongeveer 375 kilometer. Sinds half december zendt Dawn zeer detailrijke opnamen van het oppervlak van Ceres naar de aarde. De kleinste details op de hier getoonde foto zijn ongeveer 35 meter groot.