Mens heeft evenveel cellen als bacteriën

Er leeft een astronomisch aantal bacteriën in en op het menselijk lichaam. Eén bewering is talloze malen gebruikt om dat feit te illustreren: „een mens bestaat uit tien keer zoveel bacteriën als menselijke cellen”.

Het is niet waar. Dat concluderen drie Israëlische biologen. Een mens bestaat niet uit tien keer zoveel bacteriën (en archaea) als menselijke cellen, maar ongeveer evenveel. Ze postten hun stuk op 6 januari op bioXriv.

De aanstichter was de Amerikaanse microbioloog Dwayne Savage in 1977. Uit de losse pols vergeleek hij in een artikel het aantal menselijke cellen met het aantal bacteriën in en op de mens. Hij baseerde zich op twee schattingen. Het aantal bacteriën zou honderdduizend miljard zijn (1014), en het aantal menselijke cellen tienduizend miljard (1013). Dat laatste was een niet onderbouwde schatting van Theodosius Dobzhansky, beroemd door zijn fruitvliegstudies.

Dat kan nu natuurlijk beter. In 2014 had Judah Rosner in Microbe Magazine ook al geklaagd over het klakkeloos napraten van Savage. „Misschien was het luiheid, of wetenschappers hebben hun kritische blik opzij geschoven omdat de bewering zo’n dramatisch beeld geeft.”

Het aantal menselijke cellen werd in 2013 door Italiaanse medici preciezer geschat op minstens 3,72 x 1013 – de Israëliërs houden het, voor een iets kleiner iemand, op 3 x 1013 – trouwens voornamelijk rode bloedcellen.

‘Onze’ microben zijn voor 99 procent darmflora. Hun aantal is redelijk te schatten door de hoeveelheid microbiële cellen in poep (vaak gemeten) te vermenigvuldigen met de inhoud van de dikke darm (ook meermalen gemeten). Het totaal zal meestal rond de 3,9 x 1013 liggen, denken de Israëliërs. Eén keer poepen, en de micro-organismen zijn even in de minderheid.