Hun lust en leven, maar er zijn grenzen

Ze leerden elkaar kennen tijdens een schaaktoernooi, natuurlijk, waar anders? Vorig jaar trouwden ze. Anish Giri en Sopiko Guramishvili, het bekendste schaakkoppel ter wereld, over de liefde, de schaaksport, en hoe om te gaan met de media.

Anish Giri en Sopiko Guramishvili

Ze hebben iets ontwapenends, Anish Giri en zijn vrouw Sopiko Guramishvili. Hij is lang, bedachtzaam en onverwacht grappig. Zij gracieus en extravert. ‘One of the most popular and highest rated couples in world chess’ noemde schaakwebsite Chess24 hen onlangs.

Voor de schaakwereld was hun recente bruiloft een geschenk. „Ze zaten er echt op te wachten”, vertelt Sopiko, die zichzelf geen topschaker noemt, maar in 2012 wel het toernooi van Reggio Emilia op haar naam schreef. „In onze sport zijn we heel beroemd”, bevestigt Anish, de nummer drie van de wereld. Om er relativerend aan toe te voegen dat het „een klein wereldje” is.

Sopiko (25, Tbilisi) en Anish (21, Sint-Petersburg) ontmoetten elkaar in 2012 in Reggio Emilia. Sinds vorige zomer wonen ze in een modern appartement in het Haagse Bezuidenhout. Daar bereidde het stel zich voor op het Tata Steel-toernooi in Wijk aan Zee. Het toernooi geldt als opwarmertje voor het kandidatentoernooi in maart. De winnaar van dát toernooi strijdt eind dit jaar tegen Magnus Carlsen om de wereldtitel.

Terwijl Sopiko koffie zet in een Italiaanse machine, peilt Anish het bezoek. Hij kan zich niet herinneren dat hij als jongste schaakgrootmeester ter wereld – hij was vijftien – door dezelfde verslaggever geïnterviewd werd. Dat hij bijdehand overkwam verbaast hem niet. „Als kind vond ik media-aandacht irritant. Pas later besefte ik dat goede schakers verantwoordelijkheden naar hun sport hebben.”

Het lijkt een cliché: twee schakers die verliefd worden tijdens een toernooi.

Anish: „Hoe anders? Het zou pas verrassend zijn geweest als we elkaar tijdens een voetbaltoernooi hadden ontmoet.”

Halverwege het toernooi maakten jullie lange wandelingen samen, vertelde je vader.

Anish: „Mijn vader was er niet vanaf het begin bij. Wij maakten al lange wandelingen vanaf dag één.”

Sopiko serveert koffie in een designkopje en knikt. „Het klikte meteen, maar Anish was anders dan ik had verwacht. Ik had altijd de indruk dat professionele topschakers saai waren. Anish is...”

Hij interrumpeert. „De doorsnee schaker is niet saai!”

Sopiko: „Nou goed, serieus. Ik kende weinig topspelers, maar merkte dat Anish over alles kan meepraten.”

Anish: „Sopiko is heel mooi en opgewekt. Dat trok mij aan.” Hij legt zijn arm om haar schouder en lacht haar liefdevol toe.

Je bent trots op je vrouw.

Anish: „Je weet wat ze zeggen: wie trots is op zijn vrouw is trots op zichzelf. Ik ben een narcist.”

Sopiko lacht. „Ik dacht dat hij arrogant was. Toen hij in 2010 ‘Wijk aan Zee B’ won, schreef ik voor een schaakblog. Ik mailde een interviewverzoek, maar kreeg nooit antwoord.”

Anish: „In haar ogen was ik een ongemanierd varken. Maar ter verzachting: ik was pas vijftien.”

Jullie huwelijk werd breed uitgemeten in de schaakpers.

Sopiko: „Meer schaakstellen traden vorig jaar in het huwelijk: Radoslaw Wojtaszek trouwde met Alina Kasjlinskaja en Alexandra Kostenjoek met Pavel Tregoebov.”

Anish: „Onze trouwerij was het mooist! Het hele Nederlands team was er bij, inclusief de trainer.”

Wat trekt schakers in elkaar aan?

Anish: „Zeker de professionele schakers brengen veel tijd met elkaar door. Ze begrijpen de frustratie na een verloren partij en kennen de momenten van euforie. Dat schept een band.”

Hoe gaan jullie om met de media-aandacht?

Sopiko: „Ik stoor mij er niet aan. Voor Chess24 maak ik professionele videoreportages in een studio. Ik ben gewend aan camera’s.”

Anish: „Sopiko is fotogeniek. Ze is een echte showbusinesswoman. Ik heb meer moeite met die aandacht. Dan wil ik tijdens een toernooi naar de wc, word ik overvallen door kinderen die een handtekening willen. Daar staat mijn hoofd dan echt niet naar. Maar roem heeft ook voordelen, dat kan ik niet ontkennen.”

Anish vertelt dat hij als BN’er-in-de-dop regelmatig interessante mensen ontmoet. Zo raakte hij bevriend met zanger en amateurschaker Nick Schilder en zit hij bij sponsordiners naast CEO’s. „Beroemde mensen hebben vaak een slecht imago. Ze zouden oppervlakkig zijn. Maar ik heb fascinerende gesprekken met ze. BN’ers hebben veel van de wereld gezien en hebben goede ideeën.”

Nick Schilder heeft je vast wat tips ingefluisterd over hoe met roem om te gaan.

Hij veert op. „Nick is een interessant mens. Hij zingt goed, schaakt goed en is bescheiden. Ik ging een keer met hem naar de supermarkt in Volendam. Er werd van alle kanten aan hem getrokken. Nick poseerde geduldig en was goedlachs. Dat hoort bij zijn vak, maar ik heb er wel respect voor. Hij heeft mij ook een keer uitgenodigd voor The voice of Holland. Zat ik met mijn ouders en zussen naast de familie Borsato!”

In de schaakwereld heeft Magnus Carlsen sterstatus. Hij.....

Anish: „...lacht niet zo veel als Nick! Magnus is een professionele niet-lacher. Daarom zijn ze zo blij met hem bij G-Star RAW (het modemerk waarvoor hij poseert, red.). Tegen de helft van de mensen die hij ontmoet zegt Magnus: hoepel op.”

Zijn vrouw kijkt hem met een schuin oog aan en grinnikt.

Als je het kandidatentoernooi wint, spelen Magnus en jij eind dit jaar om de wereldtitel. Een overwinning zou je wereldfaam bezorgen.

„Roem is een bijkomstigheid als je de wereldtitel wint. Ik ga de verantwoordelijkheden die aan zo’n zege kleven niet uit de weg. Maar ik ben er niet zo mee bezig. Ik moet eerst maar eens zien te excelleren in Wijk aan Zee en bij het kandidatentoernooi. Dat is moeilijk zat.”

Wat is ervoor nodig om Carlsen te verslaan?

„Ik heb hem in 2011 een keer verslagen, toen ik zestien was. Daarna speelden we elf keer remise. Zijn zwakte is dat hij zichzelf overschat. Hij scheert langs het randje van het toelaatbare, neemt te veel risico’s. De dag dat ik van hem won oogde hij gehaast en gefrustreerd. We stevenden af op een remise, maar hij ging forceren. Gevolg: een kolossale blunder. Magnus heeft een agressieve persoonlijkheid. Hij probeert tegenstanders te intimideren. Wie het hoofd koel houdt, maakt een kans.”

Die gave bezit jij?

„Als ik in goeden doen ben wel. Niet in het gewone leven, maar achter het schaakbord. Die twee dingen hebben niets met elkaar te maken. Ik kan gefrustreerd en boos zijn en toch een partij winnen.”

Jan Timman ontketende een schaakhype in de jaren tachtig. Voor zijn kandidatenmatch tegen Lajos Portisch werd het journaal zelfs onderbroken.

„Het kan zo weer gebeuren. We leven in een tijd waarin de media op hol zijn geslagen. De ene week schrijft iedereen over ebola, de volgende week over terrorisme of darts. Het winnen van de wereldtitel zou veel losmaken. Voor even.”

Heeft Sopiko ooit overwogen voor het Nederlands team uit te komen?

Sopiko „Ja.”

Anish: „Het is een optie, als ze een verblijfsvergunning krijgt.” Het zou goed voor haar zijn, maar het is nu niet aan de orde.”

Anish zegt dat hij zich een Nederlandse schaker voelt. „Zéker geen Russische schaker”, voegt hij er aan toe. Hij wordt gesteund door de Nederlandse schaakgemeenschap en heeft zich dankzij die steun tot een schaker van wereldformaat kunnen ontwikkelen.

En hoe typeert Sopiko zichzelf?

Ze begint aanstekelijk te lachen. „Als de vrouw van Anish Giri!”

Anish: „Ze steekt de draak met ons.”

Sopiko: „Voor sommigen ben ik ‘de vrouw van’.”

Ze verzekeren dat ze niet 24/7 met hun sport bezig zijn. Anish zo’n acht uur per dag, Sopiko drie. „We maken veel wandelingen”, zegt zij. „En we kijken films”, zegt hij. „In bed in onze pyjama’s. Door voldoende te ontspannen zorgen we dat het schaken niet met ons aan de haal gaat.”

Aan de haal gaat?

In koor: „Dat we nachtmerries krijgen!” Sopiko droomt van ‘reusachtige schaakstukken’, Anish van ‘diagonale en verticale lijnen’. Schaken is hun lust en leven, zeggen ze, maar er zijn grenzen.