Column

De ongeremde man en de migrant met achterstanden

Twee weken discussie over de ontsporingen in Keulen hebben het sentiment over migranten ingrijpend veranderd. De groep die zich daar misdroeg, joeg er in één nacht behalve drank en vuurwerk ook veel goodwill doorheen. Iedere vluchteling in Europa is door hun wangedrag getroffen. En iedere burger, ook de meest genereuze liberaal, krabt zich nu op zijn hoofd.

Er zijn vele aanrandingen en diefstallen gepleegd in een menigte van hoofdzakelijk jonge mannen met een Arabisch of Noord-Afrikaans uiterlijk. De politie telde inmiddels 517 aangiftes, waarvan 237 over seksuele delicten. Ook elders in Duitsland kwam dit voor. De schok was meervoudig. Er was die nacht onvoldoende bescherming en men bleek in de nasleep niet in staat (of bereid) te erkennen wat er gebeurd was. Ook in Zweden bleek zich dergelijk strategisch overheidszwijgen te hebben voorgedaan.

Tegelijk ontstond de indruk dat de publieke ruimte ‘dus’ niet meer vrij toegankelijk is voor vrouwen. Keulen als symbool van de intimiderende macho, die ongeacht afkomst, als grijper, knijper en seksuele schimper de straat opeist.

De winst van deze week is dat het gezag nu prompt en correct reageerde op dit brede, dubbele onbehagen. De feiten zullen (voortaan) op tafel komen, is beloofd. Zeker, de spanningen in de samenleving over migranten moeten beheerst worden. Maar dat doe je in een democratie niet door informatie achter te houden.

Van de weeromstuit sloeg het publiek in de mediaruimte quasi op hol door alsnog zelf te ‘benoemen’ wat er zou zijn gebeurd. Wie zich daar niet snel bij aansloot werd als ‘wegkijker’ weggezet. Daarbij werd ook de correcte uitleg of verklaring verplicht gesteld. Het aldus ‘claimen’ van Keulen leidde tot curieuze taferelen, waarin hooligans en Hell’s Angels, bekend van prostitutie en uitbuiting, op straat ‘buitenlanders’ hardhandig normen over de seksuele vrijheid en zelfbeschikking van vrouwen bijbrachten.

In de Nederlandse politiek werd ‘Keulen’ evenzeer een voorwendsel om het eigen gelijk te incasseren. Daar regende het generalisaties, vaak gebaseerd op ongefundeerde maar diep gewortelde vooroordelen. Feiten legden het daarbij vaak af.

Religieuze, culturele en etnische factoren speelden zeker een rol in het wangedrag tijdens de Keulse nacht. Maar dan wel in combinatie met sociaal-economische en demografische factoren. Laagopgeleide, jonge mannen zijn oververtegenwoordigd in de criminaliteitsstatistieken – en ook altijd geweest. Bij recente migranten komt daar ontheemding bij en dus gebrek aan sociale controle, aan zinnige tijdsbesteding in combinatie met maatschappelijke onbekendheid, lage dunk van vrouwen, groepsgedrag en alcohol. Dergelijke factoren moet een verstandig denkende politicus of burger meewegen. Met een incident ‘onacceptabel’ noemen en boosheid etaleren zijn we er niet.

Keulen laat nog eens zien dat er grote groepen met achterstanden in Europa zijn bijgekomen. Achterstanden in normen, gedrag en opvattingen. Daar moet snel wat aan gebeuren. In Scandinavische landen wordt migranten meteen na aankomst bijscholing gegeven, in zeden en gewoonten: cultuur, omgangsvormen en waarden. Het accent bij de Duitse autoriteiten lag nu bij nieuwe sancties – dat is in tijden van stress begrijpelijk. Maar effectief zijn die zelden, en afdoende nooit. Deze kwestie vraagt om een stevige maatschappelijke opvoeding, in een verplicht kader. Dat geldt niet alleen voor migranten, maar ook voor de ‘eigen’ zedendaders. Die waren er altijd al.