Waarom winkels in Zwolle eerder leegstaan dan die in Amsterdam

Foto ANP

Voor het eerst in bijna tien jaar neemt het aantal lege winkels in Nederland niet toe, maar af. Vorig jaar waren er 16.755 lege winkels, dit jaar zijn dat er 16.562, blijkt uit marktonderzoek van Locatus. Goed nieuws voor ondernemers en binnenstadsbewoners, maar niet overal profiteren ze: de winkelleegstand in middelgrote steden neemt namelijk nog steeds toe, terwijl in grote steden de markt verbetert.

De gemiddelde huurprijs per vierkante meter is in Nederland dit jaar opnieuw afgenomen, van 149 naar 145 euro per maand, blijkt uit gegevens van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM). Onderzoeker Gertjan Slob van Locatus ziet echter wel duidelijk een verschil tussen de huurprijs in grote en die in middelgrote steden, zoals Zwolle en Wageningen:

“Toplocaties in de grote steden hebben als een van de weinige nog een huurstijging gehad”

Hier lijkt de kloof tussen middelgrote en grote steden groter te worden. Ook qua leegstand doen winkelgebieden in middelgrote steden het slechter:

Het lot van winkelstraten wordt vaak verbonden aan de opkomst van webwinkels. Maar winkels in middelgrote steden blijven het slecht doen, terwijl soortgelijke winkels in de binnenstad van grotere steden zich weer langzaam herstellen. Hoe kan dat?

Slob:

“Het winkelende publiek heeft zijn manier van winkelen aangepast, waardoor er niet meer zo’n grote behoefte is aan winkels in middelgrote steden.”

Er zijn twee manieren waarop mensen winkelen, vertelt hij: doelgericht en recreatief. Doelgerichte aankopen zijn producten die mensen dagelijks nodig hebben, zoals boodschappen bij de supermarkt. Hiervoor gaan klanten vaak nog steeds naar de winkel in de buurt. Maar voor het recreatief winkelen, in een ongedwongen sfeer, is er veel concurrentie op internet bijgekomen. En als mensen dan toch naar de winkel gaan, kiezen ze hier een hele dag voor uit en gaan ze naar plekken met veel winkels bij elkaar. Hierdoor vallen winkels in middelgrote steden en stadsdeelcentra buiten de boot.

Ondanks de dalende leegstand is er trouwens nog steeds een enorm overschot aan winkels in Nederland. Vergeleken met andere Europese landen heeft Nederland een van de hoogste winkeldichtheden. Die is zo hoog omdat er voor de financiële crisis onnodig veel winkels zijn gebouwd. Ter illustratie; volgens sommige berekeningen waren er in 2012 al genoeg winkels voor 50 miljoen Nederlanders.