VS kunnen toestroom latino’s niet aan

De Verenigde Staten vragen de Verenigde Naties om hulp bij de selectie en opvang van de groeiende stroom migranten uit Latijns-Amerika.

Amerikaanse grenswacht aan de oever van de Rio Grande in Texas. Foto Victor J. Blue/Bloomberg

Europa is niet het enige continent dat worstelt met grote aantallen vluchtelingen. Woensdag vroegen de Verenigde Staten de UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, om hulp bij het screenen van migranten uit Midden-Amerika, waarna ze legaal zouden kunnen migreren.

Sinds oktober zijn meer dan 16.000 alleenreizende kinderen en meer dan 20.800 mensen die in gezinsverband reisden aan de Amerikaanse zuidgrens aangehouden. Ze zijn voornamelijk afkomstig uit Honduras, Guatemala en El Salvador.

Tussen oktober 2014 en oktober vorig jaar was de stroom juist wat opgedroogd. In het recordjaar 2014 werden meer dan 67.000 kinderen en 68.000 mensen in gezinsverband aangehouden. Om de huidige stroom op te vangen maakte Obama woensdag 70 miljoen dollar vrij.

De drie landen waar de meeste migranten vandaan komen, bezwijken nagenoeg onder drugsgerelateerd geweld en de alles perverterende macht van bendes en kartels. Jongens vluchten vaak omdat zij niet gedwongen gerekruteerd willen worden. Meisjes vrezen seksueel geweld.

In 2015 werden in El Salvador 6.657 moorden geregistreerd op 6 miljoen inwoners, tegen 3.942 in 2014, een stijging van 70 procent. Honduras en El Salvador wedijveren om de sinistere kwalificatie ‘moorddadigste land ter wereld’.

Afgelopen weken ontstond onder Democraten in het Amerikaanse Congres grote ophef door een golf van deportaties. Bij invallen en zoektochten in de staten Texas, Georgia en North Carolina – die vaak gepaard gingen met agressie en brute scheiding van gezinsleden – werden begin deze maand 121 mensen gearresteerd. Van hen zijn 77 gedeporteerd. Dinsdag ondertekenden meer dan 140 Democratische bestuurders een open brief waarin ze de deportaties veroordeelden. President Obama heeft sinds zijn aantreden in 2009 meer dan twee miljoen deportaties laten uitvoeren, een record.

Mensenrechtenorganisaties en ngo’s die migranten bijstaan, vinden dat de regering-Obama hierbij onnodig hardhandig te werk gaat. Wie geweld ontvlucht heeft het recht asiel aan te vragen, zei analist Adam Isacson van denktank Washington Office on Latin America (WOLA) tegen de Britse krant The Guardian.

Na de crisis in de zomer van 2014 werd het aantal detentiecentra uitgebreid en het aantal deportaties opgevoerd. Mexico beloofde meer migranten op te vangen. Daarbij voerden de VS een voorlichtingscampagne in Midden-Amerika om migranten af te schrikken. Dat heeft volgens Isacson slechts een tijdelijk effect gehad. De structurele hervorming van het migratiebeleid die het Witte Huis heeft voorgesteld, is door het Republikeinse Congres ondertussen tegengehouden.

Het migratievraagstuk belooft een van de centrale kwesties van het Amerikaanse verkiezingsjaar te worden. Afgelopen dagen hebben de Democratische kandidaten Hillary Clinton en Bernie Sanders de regering bekritiseerd om de ruwe deportaties.

Aan Republikeinse zijde is de kwestie een nog grotere splijtzwam. De populistische kandidaten die aan kop gaan, Donald Trump en Ted Cruz, pleiten voor een muur langs de grens met Mexico. Zij hebben veel steun van lageropgeleide Republikeinse kiezers die zich bedreigd voelen door migratie. Kandidaten van het Republikeinse establishment die met het oog op de arbeidsmarkt pleiten voor migratiehervorming, zoals Jeb Bush en Marco Rubio, doen het in de peilingen minder goed.