VN: veiligheidsdiensten Burundi plegen seksueel geweld

De mensenrechtenchef van de VN spreekt van alarmfase rood in het land, waar een burgeroorlog dreigt.

Duizenden mensen zijn het in december losgebarsten geweld in Burundi ontvlucht. Foto: Jerome Delay / AP

In Burundi is sprake van een zorgwekkende groei van het aantal gevallen van seksueel geweld, vermissingen en martelingen. Dat laat de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, de Jordaanse diplomaat Zeid Ra’ad al-Hussein, vandaag weten. Veiligheidsdiensten hebben zich volgens Zeid schuldig gemaakt aan groepsverkrachtingen.

Ook riep hij op tot een onderzoek naar de gebeurtenissen in hoofdstad Bujumbura op 11 en 12 december, toen militaire kampen werden aangevallen en grootschalige mensenrechtenschendingen plaatsvonden. Zeker negen massagraven zouden zijn aangetroffen, zo blijkt uit getuigenverslagen. Het zou gaan om meer dan honderd gevonden dode lichamen.

Seksueel geweld

Volgens de VN-chef zijn inmiddels meerdere gevallen van seksueel geweld bekend:

“We hebben 13 gevallen van seksueel geweld tegen vrouwen gedocumenteerd. Het geweld begon tijdens de zoekacties en arrestaties van aanhang van de oppositie in december vorig jaar. Veiligheidsdiensten betraden de huizen van de slachtoffers, scheidden de vrouwen van hun families en maakten zich schuldig aan groepsverkrachtingen.”

Ook zouden jonge mannen tijdens de arrestaties zijn meegenomen, gemarteld en vermoord.

Dreiging burgeroorlog

Het geweld in Burundi is sterk toegenomen sinds het besluit van president Pierre Nkurunziza zich voor een derde termijn verkiesbaar te stellen. Dit is volgens de oppositie volgens de wet niet mogelijk. Minstens 439 mensen zijn inmiddels omgekomen en 200.000 zijn op de vlucht.

Gevreesd wordt voor een etnisch conflict: de twaalf jaar durende Burundese burgeroorlog, die in 2005 ten einde kwam, is hierbij het schrikbeeld. Destijds kwamen rebellengroepen van de etnische Hutu-meerderheid tegenover het leger van de Tutsi-minderheid te staan. De VN maken zich bij monde van Zeid grote zorgen over de huidige situatie:

“Alle alarmbellen, ook die van de etnische dimensie van de crisis, staan op rood.”