‘The Bern’ is alles wat Hillary niet is

Lichte paniek in het kamp van Clinton nu haar uitdager Bernie Sanders inloopt in de peilingen.

De Democratische presidentskandidaat en senator Bernie Sanders met aanhangers in New Hampshire, de staat waar hij op kop gaat in de peilingen.

 

Als presidentskandidaten vlak voor het begin van de voorverkiezingen opeens familieleden op de voorgrond plaatsen, betekent dat meestal: opletten, hier is iets aan de hand. Die wet ging eerder al op bij de aanmodderende Jeb Bush, en deze week bij Hillary Clinton. De favoriet voor de Democratische nominatie gebruikte haar dochter Chelsea voor een ongekend harde aanval op Clinton-uitdager Bernie Sanders.

Chelsea Clinton (35) treedt zelden op in de campagne van haar moeder. Maar deze week dook ze opeens op in New Hampshire, de tweede staat waar voorverkiezingen worden gehouden. Wat Hillary Clinton niet graag doet, deed zij wel: ze beschuldigde Sanders ervan ongeveer het hele Amerikaanse zorgstelsel te willen ontmantelen.

„Ik maak me echt zorgen dat straks miljoenen Amerikanen zonder een zorgverzekering zitten.”

Volgens Chelsea Clinton zou Sanders willen samenwerken met de Republikeinen om president Obama’s nieuwe zorgstelsel af te schaffen. Daarna zou hij een eigen zorgstelsel willen invoeren, dat kansloos is door diezelfde Republikeinen. Sanders wil een landelijk zorgstelsel dat door de staten beheerd wordt, en daarom veel verder gaat dan Obamacare.

De aanval is tekenend voor de lichte paniek in het Clinton-kamp. Ruim twee weken voor 1 februari, de dag dat in Iowa de eerste voorverkiezing wordt gehouden, valt de voorsprong van Clinton ten opzichte van Sanders tegen. Sanders, die na een piek in het najaar wat weg was gevallen in de peilingen, maakt de laatste weken een opmerkelijke terugkeer. In Iowa staat hij volgens sommige peilingen al aan de leiding. In New Hampshire ligt hij sinds begin december al op kop.

Voor Hillary Clinton (68) betekent dit niet meteen dat haar nominatie bedreigd wordt. Landelijk ligt ze nog altijd voor, al krimpt ook die voorsprong hard. Ze heeft zo veel geld en steun van prominenten, dat het eigenlijk niet mis kan gaan.

Maar de problemen zeggen veel over haar populariteit in eigen kring. Ondanks haar jarenlange voorbereiding en ondanks een overvolle campagnekas slaagt ze er niet in een 74-jarige ‘democratisch socialist’ de baas te worden.

Clinton doet alles zoals het hoort. Ze kent haar dossiers, haar stump speeches zijn altijd precies aangepast aan haar publiek. Ze negeerde haar Democratische tegenstanders, en richtte zich vooral op de Republikeinen. Die voorverkiezingen, wilde ze uitstralen, zijn een formaliteit.

Sanders is alles wat Clinton niet is. Hij houdt soms toespraken van anderhalf uur lang, met zijn typerende onverzorgde haar en wilde armgebaren. Hij is de buitenstaander van deze campagne, die zich richt tegen de Democratische partijelite. Zijn kiezers zijn vaak jong, en binden zich sneller aan ideeën dan aan een partij. Sanders zoekt zijn aanhang daarom ook bij onafhankelijke kiezers, die in veel staten mee mogen stemmen bij de voorverkiezingen.

Feel the Bern, is de slogan waarmee de Sanders-aanhang zich op sociale media laat horen. En gevoel, dat is precies wat die aanhang trekt. Vrijwel elke Democraat ziet in Clinton de beste kandidaat om Barack Obama op te volgen als president, maar het progressieve gevoel wil ook wat.

Tekenend detail: gisteren besloot het invloedrijke linkse tijdschrift The Nation Sanders te steunen, en niet Clinton. Maar twee keer eerder had het blad zich uitgesproken bij voorverkiezingen: in 1988 voor Jesse Jackson, en 2008 voor Obama.

„Sanders en zijn aanhangers buigen de boog van de geschiedenis in de richting van gerechtigheid”, staat er. Over Clinton schrijft The Nation:

„Ze heeft het over compromissen sluiten met Republikeinen, en ‘resultaten boeken’ in Washington. Zij zorgt niet voor de verandering die zo hard nodig is.”

Clinton is „helemaal niet nerveus” over Sanders’ opmars. Maar ze wijzigt wel haar strategie. „In deze fase van de campagne is het goed onze verschillen te benadrukken.” Dat is geen keuze zonder risico’s. Kiezers knapten in 2008 massaal op haar af, toen ze de aanval op Obama inzette.

Sanders kan nu de underdog-kaart spelen. Hij stuurde mails voor donaties aan zijn aanhang, om de „kwaadaardige en gecoördineerde aanvallen” van Clinton te pareren. Hij haalde meteen al 1,4 miljoen dollar binnen. „Bedankt, Team Clinton”, zei zijn woordvoerder glunderend.