Ben jij een workaholic?

Beeld: iStock

Lig jij ’s nachts ook wel eens wakker vanwege moeilijkheden op je werk? Werk je dagelijks een paar uur langer dan je van plan was? Vind je dat erg? Kortom, ben jij een workaholic? Noorse wetenschappers hebben een wetenschappelijk goedgekeurde test opgesteld waardoor jij in zeven vragen ontdekt of je verslaafd bent aan je werk.

Maar wat zijn dat nou precies, workaholics? Marc van Veldhoven, hoogleraar Arbeidspsychologie aan de Universiteit van Tilburg, zegt: “Dat zijn keiharde werkers, die daar geen voldaan gevoel van krijgen. Voor hun gevoel móeten ze zo hard werken.” Niet elke harde werker is dus een werkverslaafde.

Dat benadrukt ook arbeidspsycholoog Margôt van Stee:

“Je moet onderscheid maken tussen werkbevlogenheid en werkverslaving. De eerste groep wil graag werken en ervaart het als positief, de tweede groep werkt vooral uit angst om het bijvoorbeeld niet goed te doen.”

Serieuze gevolgen

Ilona van Beek promoveerde als arbeids- en organisatiepsycholoog op het onderwerp werkverslaving. Volgens haar is het een serieus probleem:

“Werkverslaafden werken ten koste van hun privéleven. Omdat zij dwangmatig met hun werk bezig zijn, hebben ze onvoldoende tijd voor herstel. Daarom moeten ze zich steeds meer inspannen voor dezelfde prestaties. Dit kan leiden tot een burn-out, waardoor werknemers gemiddeld 180 dagen thuis zitten.”

Volgens de drie experts komt werkverslaving vooral voor bij perfectionisten, zeker degenen die taken moeilijk delegeren. Ook mensen met faalangst, een negatief zelfbeeld en angst om teleur te stellen lopen gevaar. Van Stee noemt ook nog zogenaamde situationele factoren:

“Sommigen moeten voldoen aan extreem hoge werkeisen, anderen hebben een erg strenge baas.”

Tips voor werkverslaafden

‘Afkicken’ van een werkverslaving is niet makkelijk. Volgens Van Beek vinden workaholics zelf vaak dat ze geen probleem hebben, Van Veldhoven zegt dat workaholics eigenlijk moeten afkicken van iets dat zij normaal vinden. Toch zijn er manieren om burn-outs te voorkomen:

1. Besef dat je niet overal invloed op hebt

Van Stee: “Jij kunt bijvoorbeeld het gedrag van je baas niet zomaar veranderen. In plaats van je te blijven ergeren, moet je kiezen: accepteer het gedrag of zoek een andere baan.”

2. Bereik een goede werk-privébalans

Van Beek: “Dit kan door cursussen zoals tijdmanagement, maar ook door bij te houden hoe veel tijd je aan je werk besteedt: Hoe vaak denk je eraan? Hoe lang zit je op kantoor? Maak bewust ruimte voor ontspanning en stel prioriteiten.”

Van Stee: “Bedenk wat je motiveert om bepaalde dingen te doen. Haal je werkelijk voldoening uit werken, of word je gedreven door angst?”

3. Werk conform je waarden

Van Stee: “Wat zoek jij in een bepaald bedrijf? Ik spreek steeds vaker met mensen die zich vervreemd voelen in een grote organisatie. Dan kun je je afvragen of je daar wel wilt werken. Kies er bewust voor om een bepaalde situatie te accepteren of juist te veranderen.”

4. Verkrijg een gepast zelfvertrouwen

Van Stee: “Weet van jezelf wat je kan, maar je hoeft echt niet alles te kunnen.”

Van Beek: “Bij perfectionisme, een negatief zelfbeeld of faalangst kan cognitieve gedragstherapie helpen.”