Alan Rickman: veel meer dan Sneep

Hij was eigenlijk een goed geschoolde Britse Shakespeareacteur, maar werd beroemd door rollen in Hollywoodfilms, als Sneep in Harry Potter. 

Foto Charles Sykes/AP

Acteur Alan Rickman – bekend als Sneep in de Harry Potterfilms – is donderdag op 69-jarige leeftijd in Londen overleden aan kanker. Voor de grote wereld was Rickman vooral Sneep. Voor de Britten was hij zoveel meer: een geliefd acteur, die met zijn aantrekkelijke, schijnbaar onbewogen gezicht – kleine ogen, kleine lach – en zijn lome, donkere stem net zo goed een schurk kon spelen in een actiefilm als Die Hard, als een onhandige echtgenoot in een romcom als Love Actually (2003).

Rickman werd in 1946 geboren als zoon van een Londense fabrieksarbeider, die stierf toen hij acht jaar was. Na een korte loopbaan als graficus, kwam hij in 1974 aan het toneel. Net als vele Britse acteurs werd hij beroemd door Amerikaanse publieksfilms, maar was hij van huis uit eigenlijk een geschoolde Shakespeareacteur. Hij zat jarenlang bij The Royal Shakespeare Company, waar hij bijvoorbeeld Marcus Antonius speelde in Antony and Cleopatra (1998), naast Helen Mirren. Zijn toneeldoorbraak kwam in 1986 met zijn rol van de Viconte in Les Liaisons Dangereuses.

Gruber

Rickman werd ontdekt door Hollywood in 1988 door zijn rol als Duitse terrorist met baardje Hans Gruber in de actiefilm Die Hard. Andere memorabele schurkenrollen zijn de sheriff van Nottingham in Robin Hood (1991) en de Russische monnik Rasputin in de gelijknamige HBO-film uit 1996, waarvoor hij een Golden Globe en een BAFTA-Award kreeg.

Naast schurken kon hij ook echter ook romcoms en romantische kostuumfilms aan. Zo speelde hij de stijve kolonel Brandon, die aanvankelijk tevergeefs naar de hand dingt van Kate Winslet in Sense and Sensibility (1995). Ook voor komische rollen draaide hij zijn hand niet om. Hij deed de stem van Marvin de Paranoïde Androïde in The Hitchhiker's Guide to the Galaxy (2005). In Galaxy Quest (1999) toonde hij zelfspot door een Shakespearevertolker te spelen, die zijn faam ontleent aan een Spock-achtige alien in een blockbuster.

Rickmans laatste rollen zijn in Eye in the Sky (2015), een triller over dronesoorlogvoering, en in Tim Burtons Alice Through the Looking Glass, die later dit jaar uitkomt. Hierin doet hij de stem van Absalom de Blauwe Rups.

Toch altijd Sneep

Maar voor de wereld zal hij Sneep blijven, de gehate tovenaarsleraar met het dubbele hart; de meest intrigerende rol van de reeks. Harry en Sneep haten elkaar, maar ze zijn voor altijd aan elkaar verbonden, door Sneeps liefde voor Harry’s vermoorde moeder. Die liefde en haat slingeren hem heen en weer. Rickman gaf Sneep een tergend onbewogen verschijning: het sinistere bleke gelaat omkranst door gordijnen van vetzwart haar, de koele oogopslag die woede en weerzin uitdrukt en andere passies tracht te onderdrukken. In Sneep combineerde Rickman zijn tegengestelde gaven: een schurk met sarcastische humor, en diep onder zijn zwarte gewaad een romantisch hart.