Teodor Currentzis dirigeert alsof hij een machinegeweer afvuurt

Teodor Currentzis is 43, al is dat nergens aan af te zien. De Griek die een revolutie wil ontketenen in de klassieke muziek, dirigent van het in het Russische Perm gevestigde MusicAeterna, ziet er met zijn appelwangetjes, hipsterkapsel en de rode veters in zijn kisten nog jongensachtig uit. De klassieke muziek voorziet hij van nieuw elan: niets aan zijn concerten is conventioneel.

Woensdagavond bestendigde hij zijn reputatie in de Rotterdamse Doelen. Wat hij anders doet? In principe is Currentzis’ orkest een uit de kluiten gewassen oudemuziekensemble, maar van de vastgeroeste uitvoeringstradities van de oudemuziekbeweging trekt Currentzis zich niets aan. Zijn violisten spelen staand, de klavecinist interludeert tussen de delen van Mozarts 25ste symfonie. De musici benutten de hele ruimte van het podium. Currentzis danst in hun midden. Het tempo geeft hij aan door met zijn voet te stampen.

Het gevolg: onder het eerste deel van Mozarts 25ste kon je gerust een gabberbeat zetten. Beethovens syncopenrijke Vijfde, die hij dirigeerde alsof hij een machinegeweer afvuurde, zal niet vaak zo pompend hebben geklonken. Aan horizontaliteit en lijnenspel heeft Currentzis minder boodschap. Maar het is niet alleen op ritmisch gebied waarin hij zich manifesteert. Soms lijkt het alsof hij een bruistablet in zijn orkest werpt, waardoor het zinderende orkest van kleur verschiet.

De samenwerking met Patricia Kopatschinskaja, die soleerde in Mozarts Vijfde vioolconcert, is volkomen logisch: de violiste is even onorthodox. Ze maakte indruk met haar strijktechniek en krachtige, risicovolle spel, maar haar improvisaties kwamen niet uit de verf en ze speelde te vaak onzuiver. Wel mooi om te zien: ze maakte écht deel uit van het ensemble. Voor wie van mening is dat de orkesten te gelijkvormig zijn, is MusicAeterna een verademing.