Eerste Nederlander bij Aziatische investeringsbank benoemd

Dijsselbloem: Nederland heeft “direct invloed bij dit belangrijke eerste operationele jaar van de Bank.”

Deelnemers aan een van de oprichtingsvergaderingen van de Aziatische Investeringsbank. Foto AIIB

Ambtenaar Irene Jansen wordt de eerste Nederlandse functionaris bij de door China opgerichte Aziatische Infrastructuur Investeringsbank (AIIB). Komend weekend is de officiële oprichtingsvergadering van deze tegenhanger van de Wereldbank. Jansen zal hierbij namens de kiesgroep van tien lidstaten uit de eurozone de functie van plaatsvervangend bewindvoerder gaan vervullen.

Het is geen permanente functie; de raad van bewindvoerders zal naar verwachting vier keer per jaar bijeenkomen. De eerste bewindvoerder namens de eurozone is de Duitser Nikolai Putscher. Hij wordt in het eerste jaar bijgestaan door twee plaatsvervangend bewindvoerders: naast Jansen ook een nog aan te stellen Fransman.

De 37-jarige Jansen werkt vijftien jaar op het ministerie van Financiën. Ze is sinds september 2013 hoofd van de afdeling Internationale Economie en Financiële Instellingen. In die hoedanigheid is ze bij meer internationale instellingen betrokken. Zo is zij sinds vorig jaar namens Nederland bewindvoerder bij de Europese Investeringsbank.

‘Direct invloed op besluitvorming’

Het kabinet heeft ervoor gekozen om niet al te veel ruchtbaarheid aan de benoeming gegeven. In een brief aan de Tweede Kamer eerder deze week kondigde minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) de benoeming van een Nederlandse plaatsvervangend bewindvoerder bij de AIIB aan, maar noemde daar geen naam bij. Volgens Dijsselbloem is de benoeming van Jansen in het eerste jaar van de AIIB van belang. “Daarmee heeft Nederland direct invloed op de besluitvorming [...] in dit belangrijke eerste operationele jaar van de Bank”, schrijft hij aan de Kamer.

Het bewindvoerderschap bij de twee grootste internationale financiële instellingen, de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF), is een aanzienlijk zwaardere en ook permanente functie. Oud-staatssecretaris Frank Heemskerk (PvdA) is de huidige Nederlandse bewindvoerder bij de Wereldbank.

Uit onvrede met de Amerikaanse dominantie bij het IMF en de Wereldbank, beide in Washington gevestigd, besloot China om in Bejing een eigen investeringsbank op te richten. Vorig jaar hebben 57 landen zich bij de AIIB aangesloten. Er is in eerste instantie 100 miljard euro voor de komende vijf jaar beschikbaar gesteld, primair bedoeld voor investeringen in Aziatische infrastructuur. Ter vergelijking: het kapitaal van het IMF bedraagt 650 miljard dollar.

VS zien niets in dominante rol China

De Verenigde Staten zijn geen lid geworden; de VS zien niets in een dominante rol voor initiator China. Het gastland heeft met een bijdrage van bijna 30 miljard van de 100 miljard euro aan toegezegd kapitaal verreweg de grootste stem. Ook levert zij voor vijf jaar de eerste president: Jin Liquin, voormalig topman van de grote Chinese investeringsbank CICC.

Na China zijn India en Duitsland de grootste donateurs met 8,4 miljard respectievelijk 4,5 miljard euro. De Nederlandse bijdrage aan het fonds bedraagt ruim 1 miljard euro. Dat is goed voor 1,16 procent van de stemmen. In weerwil van een Amerikaanse oproep hebben veel Westerse economieën zich bij de AIIB aangesloten, waaronder Australië en 27 Europese landen.

Naast Jansen als plaatsvervangend bewindvoerder is Nederland door minister Dijsselbloem vertegenwoordigd in de toezichthoudende raad van gouverneurs. Thesaurier-generaal van Financiën, Hans Vijlbrief, is in dat orgaan plaatsvervangend gouverneur.