Dijksma vertraagt invoering veiligheidssysteem voor spoorwegen

Het ERTMS, dat 2,6 miljard euro kost, wordt uitgesteld. Dijksma wil niet vooruitlopen op andere Europese landen.

Foto Lex van Lieshout / ANP

Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur, PvdA) wil de invoering van een nieuw veiligheidssysteem op het spoor uitstellen. Het geld dat hierdoor beschikbaar komt wil ze deels besteden aan het verbeteren van station Schiphol. Dat station kampt met capaciteitsproblemen.

Dat blijkt uit een brief die Dijksma donderdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd (PDF). De staatssecretaris zet een rem op het European Rail Traffic Management System (ERTMS), dat volgens de huidige planning uiterlijk 2028 volledig zou moeten zijn ingevoerd op het spoor én in de treinen. Het kabinet heeft hiervoor bijna 2,6 miljard euro gereserveerd.

ERTMS, ontwikkeld door de Europese Unie, is een complex en geautomatiseerd systeem dat het internationale treinverkeer moet verbeteren door de veiligheidssystemen van alle lidstaten te standaardiseren. Een ander voordeel is dat treinen sneller en dichter op elkaar kunnen rijden, waardoor ‘spoorboekloos rijden’ mogelijk wordt.

In de pas lopen

Het project kampt al jaren met vertragingen in diverse landen. De geplande invoering voor zes belangrijke goederentracés door Europa (de zogenoemde TEN-T corridors) in 2020 wordt niet gehaald omdat Frankrijk en Duitsland achterlopen.

De Europese planning wordt nu bijgesteld, en Dijksma sluit daarbij aan. Ze wil met de invoering van ERTMS in de pas lopen met andere landen om gebruik te kunnen maken van elkaars ervaringen. Volgens een woordvoerder van Dijksma is nog onbekend met hoeveel jaar de invoering in Nederland nu zal worden vertraagd. Dat is afhankelijk van Europees overleg.

Een ander argument voor uitstel, schrijft Dijksma aan de Kamer, is dat de kostenbeheersing van het Nederlandse ERTMS-programma niet op orde is. De Auditdienst Rijk heeft voor 2014 een afkeurende controleverklaring afgegeven voor de financiële verslaglegging en verwacht geen verbetering voor 2015. Dijksma noemt dit “een zorgelijk signaal”.

Station Schiphol wordt verbeterd

Dijksma noemt station Schiphol als een acuut probleem dat met het vrijkomende geld kan worden aangepakt. Dat station is niet berekend op de groeiende reizigersaantallen. De perrons zijn te smal, de roltrappen zitten op de verkeerde plaats.

Uitbreiding van het aantal sporen in de Schipholtunnel is onmogelijk, voorlopig denkt spoorbeheerder ProRail vooral aan maatregelen om de reizigersstromen beter te sturen. Schipholdirecteur Jos Nijhuis pleit al enige tijd voor een meer ingrijpende renovatie van het station.

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu weet niet hoeveel geld gemoeid is met aanpak van station Schiphol, en welk deel van het ERTMS-budget hiervoor beschikbaar zal zijn.

ProRail weet evenmin hoeveel geld nodig is, en werd volgens een woordvoerder verrast door de brief van Dijksma. Zowel het uitstel van ERTMS als het budget voor Schiphol waren nog onbekend bij de spoorbeheerder. Invoering van ERTMS is een samenwerking tussen het ministerie, ProRail en NS. Op 19 januari spreekt de Kamer met Dijksma over spoorveiligheid.