Crisis om spierversterkers

Na jaren van intriges en rechtszaken 34 spelers van topclub geschorst.

Het Australische schandaal spitst zich toe op de Essendon Bombers (links) Foto Scott Barbour/Getty Images

Wat zou uitgroeien tot een van de grootste dopingschandalen uit de Australische sportgeschiedenis begon op 28 september 2011 met een sollicitatiegesprek. Trainer James Hird en bestuurder Dean Robinson spraken met Stephen Dank, volgens Robinson „een biochemicus, een apotheker, een voedingsexpert. De beste die er is in Australië”. Dank overtuigde. „We are going to turn this club around”, hield hij zijn gesprekspartners voor. Hij mocht aan de slag bij Essendon FC, een vermaarde club uit een buitenwijk van Melbourne.

In plaats van verpletterende overwinningen voor een uitzinnig publiek van 50.000 supporters in het Docklands-Emirates Stadium, hebben de voedingssupplementen die Dank de spelers voorschreef de club, de spelers en de Australische sportwereld in een crisis gestort. In een opmerkelijke uitspraak schorste het internationale sporttribunaal (CAS) in Lausanne voor twee jaar 34 spelers die in 2012 voor Essendon speelden.

De uitspraak was het gevolg van een strijd gevoerd door het wereldantidopingagentschap (WADA). Die tekende bij het CAS beroep aan tegen het besluit van de Australian Football League Anti-Doping Tribunal van vorig jaar maart, om de spelers vrij te spreken van dopinggebruik.

Wie de 43 pagina’s tellende uitspraak van het CAS leest, inclusief uitgebreid feitenrelaas, mist iets: een positieve dopingtest. Dat is het opvallende aan de uitspraak. Nergens lopen de spelers tegen de lamp.

Wel tekenen de spelers een toestemmingsformulier waarin staat dat ze zich laten injecteren met onder meer Thymosin Beta-4, een spierversterker. Op het formulier worden de spelers geïnformeerd dat Thymosin toegestaan is volgens de antidopingcode van WADA. Clubarts Bruce Reid, de enige medicus, is niet aanwezig bij de informatiesessies terwijl hij wel zijn zorgen uit dat de spuiten gezet worden door mensen die niet getraind zijn. Later laten andere spelers aan trainers en verzorgers weten dat ze zich zorgen maken.

In september 2012, een jaar na de aanstelling van Stephen Dank, meldt Essendon zich vrijwillig bij de bond en de Australische dopingautoriteit. Het is het begin van een lange lijdensweg voor Essendon, vol schorsingen, rechtszaken, intriges, beschuldigingen, boetes en onderzoeken. De club uit Melbourne (opgericht in 1871) behoort tot de populairste en meest succesvolle (zestien titels sinds de formatie van de Australian Football League in 1990) in het land. Nu worden de trotse Bombers, zoals hun bijnaam luidt, vernederd.

De opluchting bij de spelers is dan ook groot als het dopingtribunaal in maart 2015 oordeelt dat Thymosin weliswaar een verboden middel is, maar dat het niet bewezen is dat de spelers het hebben ingespoten.

Maar de aanklagers van het CAS oordelen anders. Bij controles werd de spelers gevraagd of ze injecties hadden ontvangen. Ze logen. Of ze precies wisten wat in hun lijf werd gespoten maakt volgens het CAS niet uit. „In het beste geval stelden de spelers niet de vragen die ze hadden moeten stellen. In het slechtste geval namen zij deel aan een cultuur van geheimen en verduisteren”, oordelen de arbiters.

De schorsing en de uitspraak leiden tot consternatie in Australië, tot in de politiek. Essendon raakt ruim eenderde van de selectie kwijt. Dit was een fout van de grootste orde, stelde Essendon-voorzitter Lindsay Tanner dinsdag. „Dit was collectief falen en daarom is het raadselachtig dat de uitspraak individuele spelers benadeelt. Dit is bijzonder oneerlijk.”

De Australische dopingautoriteit ziet in de CAS-uitspraak bevestiging van een destructief clubbeleid. Directeur Ben McDevitt noemt het dopingprogramma van Essendon een wond die de club zichzelf toebracht. „Doel was voordeel te behalen ten opzichte van rivalen. Het resulteerde in enorme financiële schade voor de club en voor de reputatie van de sport.”