Beursmakelaars vechten om hun voortbestaan

Lange tijd schopten brokers als Today’s en Binck tegen traditionele banken. Nu worden ze zelf aangevallen door nieuwkomers.

Illustratie Pepijn Barnard Illustratie Pepijn Barnard

Met een gehuurde tank en jonge vrouwen in camouflagekleding trok beursmakelaar Today’s vijf jaar geleden naar het hoofdkantoor van Binck aan de Amsterdamse Zuidas. Het idee was om op een ludieke manier te wijzen op de eigen lage tarieven omdat het bedrijf net door beleggersvereniging VEB was uitgeroepen tot goedkoopste broker.

De goedkoopste is Today’s niet meer en binnenkort verdwijnt het zelfs. Nadat NRC de overname op het spoor kwam, maakte Today’s deze week vervroegd bekend dat het wordt verkocht aan concurrent Traders Only en onder die naam verder gaat.

Overnames, onderlinge conflicten, en nieuwe toetreders: rustig is het de laatste jaren niet in de Nederlandse brokerwereld. Zeker niet sinds prijsvechter DeGiro in 2013 op de markt verscheen. Bij het laatste VEB-onderzoek eindigde DeGiro fier bovenaan. Het rekent 2 euro per transactie en 0,02 procent van het orderbedrag.

Vroeger kon je alleen beleggen via de banken. Rond de millenniumwisseling brak internetbeleggen door dankzij de oprichting van brokers Alex en Binck (dat Alex later overnam). Lang waren het deze prijsvechters die tegen de traditionele „grootbanken” schopten. „Zou u niet eens gaan beleggen bij een andere bank?” hield Binck kijkers voor via reclamespots waarin een dikke bankier verlekkerd naar zijn auto met privéchauffeur en dikke hoofdkantoor kijkt.

Commercial van Binck met de dikke bankier:

Voordringen

Inmiddels is Binck een van de gevestigde beursmakelaars en wordt het zelf aangevallen door nieuwkomers. Zo wist DeGiro ruim een jaar geleden veel aandacht te krijgen voor een ‘fout’ in het beursplatform The Order Machine (TOM) dat deels eigendom is van Binck.

DeGiro nodigde twee financiële journalisten uit om te laten zien dat het op TOM voor flitshandelaren mogelijk was om voor te dringen op beleggingsorders en dat beleggers daardoor duurder uit waren. Bij een testaanschaf van 2000 aandelen chemiebedrijf Solvay ging het om prijsverschil van 35,90 euro.

Volgens Binck was Solvay geen goed voorbeeld omdat er weinig in gehandeld wordt. Binck eiste een rectificatie van „onjuiste en misleidende uitingen” en beschuldigde DeGiro van koersmanipulatie omdat het die dag 4,3 procent van de beurswaarde verloor. Uiteindelijk moest Binck deze zomer zelf de claim van altijd de beste prijs rectificeren van de rechter.

En dit is concurrent DeGiro:

DeGiro werd op zijn beurt weer onder vuur genomen door concurrent Lynx dat naar de Reclame Code Commissie stapte omdat DeGiro beweerde 80 procent goedkoper te zijn dan de rest. Onjuist, volgens Lynx. De besparing ten opzichte van Lynx was ‘maar’ 60,94 procent. Lynx kreeg gelijk en DeGiro moet voortaan vermelden dat de 80 procent een gemiddelde is.

Er is ook zwaardere kritiek op DeGiro. Zo wijzen concurrenten er op dat het geen bankvergunning heeft. Daardoor vallen niet belegde tegoeden van klanten niet onder het depositogarantiestelsel en zou het voor beleggers risicovoller zijn om bij DeGiro te zitten. Mede-oprichter Gijs Nagel vindt dat de wereld op zijn kop. „Dat vangnet is er omdat zij over een lijn lopen, als je niet over die lijn loopt is dat vangnet ook niet nodig. Banken zetten het geld dat ze over hebben uit in bijvoorbeeld hypotheken. Dat doen wij niet.”

In oktober werd DeGiro door het goed aangeschreven blog Amsterdamtrader beschuldigd van het „naaien” van cliënten. Het stuurt namelijk niet alle orders door naar de beurs, maar handelt circa tien procent intern af in de eigen ‘dark pool’, waar het klanten (waaronder een gelieerd hedgefonds) koppelt die op hetzelfde moment willen kopen of verkopen.

Directeur Jeroen Sonsma van concurrent Binck waarschuwt dat dit ten koste gaat van de transparantie voor beleggers. „Doordat internaliseren van orders worden achterdeurtjes gebruikt waardoor het voor beleggers niet duidelijk of zij de beste prijs in de markt hebben gehad.”

Nagel bezweert dat klanten bij zo’n transactie nooit duurder uit zijn dan op de beurs en dat dat wettelijk ook niet mag. Hij wijst er bovendien op dat de blogger een professionele beurshandelaar is: een van de partijen die DeGiro op deze manier passeert. „Wij doen aan internaliseren om de transactiekosten van de beurs te besparen, dat is een van de redenen dat we zo goedkoop zijn.”

Met onder meer Binck, DeGiro, Lynx, Today’s, TradersOnly, de Deense SaxoBank én de traditionele banken relatief zijn er in Nederland relatief veel brokers actief. In december kwam daar nog het Britse iDealing bij. Allemaal vissen ze uit de vijver met naar schatting enkele honderdduizenden actieve beleggers.

In die strijd vond al een flinke prijzenslag plaats. Inmiddels heeft die het punt bereikt dat het voor partijen niet loont om verder naar beneden te gaan – als ze dat al kunnen. „De markt waarop wij ons richten groeit nauwelijks, dus dit is eigenlijk de enige manier om hard te groeien”, zegt directeur Maarten Verheyen van Traders Only over zijn overname van Today’s.

Sam Hollanders van vergelijkingssite Brokertarieven.nl voorspelt een verdere consolidatie van de markt. Broker Keytrade (onderdeel van Crédit Agricole) kwam in 2012 naar Nederland maar vertrok twee jaar later omdat het „onvoldoende basis voor duurzame groei” zag. In november maakte SNS bekend dat het per juni de stekker trekt uit de ‘zelf beleggen’-tak.

Hollanders wijst er op dat zowel Lynx als Today’s en TradersOnly allemaal op licentiebasis gebruik maken van het platform van de Amerikaanse gigant IB. Vanuit die optiek lijkt het hem een kwestie van tijd voordat ook Lynx en TradersOnly gaan samenwerken.

Ik denk dat er in Nederland uiteindelijk maximaal plaats is voor maar vier internetbrokers: Binck, DeGiro, de IB-brokers en nog een speler.