Poetin blijft zich militair versterken tegen Europa

Rusland gaat drie divisies aan de westgrens legeren. Dit zijn tienduizenden militairen, dicht tegen de grenzen van de NAVO.

Foto Alexei Nikolsky / Sputnik / Reuters

De nieuwe Koude Oorlog die lijkt te zijn uitgebroken tussen Rusland en de NAVO wordt steeds guurder.

Dinsdag kondigde minister Sergej Sjojgoe van Defensie aan dat Rusland nog dit jaar drie nieuwe divisies wil oprichten voor de westelijke flank. De omvang van een divisie wil weleens verschillen, maar vast staat dat het gaat om tienduizenden militairen. Volgens Sjojgoe zal voor de nieuwe militaire eenheden ook nieuwe infrastructuur moeten worden gebouwd: „oefenterreinen”, „opslag voor materieel en legering voor personeel”. De drie nieuwe divisies zijn dus geen reorganisatie op papier, maar reële militaire eenheden, dicht tegen de grenzen van de Navo.

De plannen van het Kremlin zorgen voor verdere escalatie van de troepenopbouw sinds de Russische annexatie van de Krim, in het voorjaar van 2014. Al bijna twee jaar houdt Rusland een grote troepenmacht paraat aan de Oekraïense grens. In antwoord daarop hield de Navo oefeningen en werden de patrouilles boven de Baltische landen (die geen luchtmacht hebben) uitgebreid.

Kaart van Russische militaire aanwezigheid in regio. Beweeg over de bollen voor meer informatie:

Op de Navo-top in Wales vorig jaar werd de snelle reactiemacht van het bondgenootschap uitgebreid tot 40.000 man en werd besloten tot een ‘flitsmacht’ van 5.000 militairen. Ook werd in Wales besloten dat er bases komen in de nieuwe Navo-landen in Oost-Europa. Vooralsnog worden die symbolisch bemand door enkele tientallen militairen. Volgens Washington geldt dat ook voor het besluit van de VS om 90 tanks en ruim 100 pantserwagens op te slaan in Oost-Europa – zodat Amerikaanse troepen sneller kunnen worden ingezet.

Tijden van recessie

Symbolisch of niet, de versterkingen zijn niet goed gevallen in Rusland. „Alleen vorig jaar al is het aantal Navo-vliegtuigen in Polen, Roemenië en de Baltische staten achtmaal toegenomen en het aantal militairen dertien keer”, zei minister Sjojgoe vrijdag in een terugblik op 2015.

Intussen is Rusland zelf bezig met een enorm bewapeningsprogramma. In 2015 besteedde Rusland 81 miljard dollar, ofwel 4,2 procent van het bbp, aan defensie – een record. Daarmee kan Rusland de VS (defensiebudget: bijna 600 miljard) niet evenaren, maar Moskou geeft wel meer geld uit dan de meeste Europese Navo-landen, waar de defensie-uitgaven zijn gedaald tot ruim onder de 2 procent.

Terwijl de Russische economie in een recessie verkeert, wordt in defensie nog steeds enorm geïnvesteerd: van nieuwe tanks en pantserwagens tot nieuwe ballistische raketten voor de nucleaire strijdkrachten.

 Van Kola tot Kaliningrad

De strijdkrachten nemen ook een agressieve houding aan. Russische gevechtsvliegtuigen vliegen richting Navo-luchtruim. In de Noordzee worden vaker Russische onderzeeërs gesignaleerd. Rusland plaatst bovendien moderne raketsystemen aan de grens die kunnen reiken tot diep in het grondgebied van de Navo.

Vorig jaar kondigde een Russische generaal aan dat troepen in de enclave Kaliningrad zullen worden uitgerust met nieuwe tactische raketten van het type SS-26, die kunnen worden uitgerust met een kernkop en die Warschau gemakkelijk kunnen halen. De Navo zal ook rekening moeten gaan houden met de nieuwe S-400-luchtafweersystemen: niet alleen in Kaliningrad, ook bij Sint-Petersburg en op het noordelijke schiereiland Kola. Daarmee bestrijkt deze luchtafweer bijna het hele Baltische gebied. De Amerikaanse luchtmachtgeneraal Frank Gorenc waarschuwde dat dit een groeiend probleem is voor vliegtuigen van de Navo.

„Het is zeer ernstig.”

Wordt 2016 een jaar van confrontatie? Volgens president Poetin hoeft dat niet. In een interview met de Duitse krant Bild riep hij deze week het Westen op om samen te werken op het gebied van terrorisme.

„Wij claimen niet de rol van supermacht.”