Nederlands mkb blijft achter bij rivalen uit buitenland

Nederlandse ondernemers hebben minder ambitie om te groeien, doen minder zaken over de grens en digitaliseren trager.

Op zich stijgt het aantal ob=ndernemers in Nederland snel, met name door zzp'ers. Maar velen van hen willen geen personeel aannemen. Foto ROBIN UTRECHT / ANP

Het midden- en kleinbedrijf dreigt af te glijden in vergelijking met concurrerende landen. Ten opzichte van onder meer Duitsland en België zijn Nederlandse ondernemers minder ambitieus. Hun omzet is de laatste jaren minder hard gegroeid en ze lopen achter op het gebied van onlineverkoop. Dat blijkt uit een onderzoek dat de Erasmus Universiteit en adviesbureau McKinsey woensdag presenteren aan premier Mark Rutte.

„Het is zorgwekkend omdat het midden- en kleinbedrijf juist de motor is van banengroei in Nederland”, zegt hoogleraar ondernemerschap Justin Jansen van de Erasmus Universiteit. Het midden- en kleinbedrijf vertegenwoordigt ongeveer 58 procent van de totale omzet in het Nederlandse bedrijfsleven en zorgt voor zo’n 70 procent van de banen.

De resultaten zijn opmerkelijk omdat de laatste jaren het aantal ondernemers in Nederland juist fors is gestegen, mede dankzij initiatieven om start-ups te stimuleren en het gestegen aantal zelfstandigen zonder personeel. „Het probleem is alleen dat lang niet al die nieuwe ondernemers de ambitie hebben om te groeien, of om internationaal zaken te doen.”

Achterstand groeit

Uit het Erasmus-onderzoek blijkt dat het percentage bedrijven met een stabiele of dalende omzet sinds 2008 is gestegen van 57 naar 69 procent, terwijl het percentage snel groeiende bedrijven daalde: van 11 tot 5 procent.

„Dat veel startende bedrijven niet doorgroeien weten we al langer”, zegt Jansen. „Maar dat een steeds groter wordend deel van bestaande Nederlandse mkb-bedrijven niet groeit is zeer verontrustend. En het is niet eerder belicht geweest. Dat heeft verdergaande consequenties voor de vitaliteit van de Nederlandse economie dan tot nu toe bekend was.”

Dat het aantal bedrijven dat groeit is gedaald, is deels logisch te verklaren door de crisis, maar volgens de onderzoekers is het opvallend dat nu het economisch beter gaat, de achterstand van mkb-bedrijven ten opzichte van andere landen toch groeit.

Digitalisering en onlineverkoop

„Vooral verbazend is dat Nederlandse ondernemers minder bezig zijn met digitalisering en onlineverkoop dan concurrenten in Duitsland en België. Terwijl onze digitale infrastructuur juist beter is”, zegt Jansen. Wel wijzen de onderzoekers er ook op dat ondernemers in Nederland zeggen moeilijk aan kapitaal te kunnen komen om groei te financieren.

Om de trend te keren zou woensdag een speciaal economisch programma in het leven geroepen worden door onder meer het ministerie van Economische Zaken en de Kamer van Koophandel: NL Groeit. „Het vereist een mentaliteitsverandering, en is een kwestie van meerdere jaren. Dit probleem los je niet in één jaar op.”