Column

Katholieke huichelarij

Na het ontslag van hoofdredacteur Werend Griffioen, van het Utrechtse parochieblad Martinus Magazine, zei de hele redactie: „Als jij gaat, gaan wij ook.” Ze zitten er nog. In het novembernummer beschreef Griffioen in het hoofdredactioneel commentaar de ‘perversiteit van het systeem’ van de katholieke kerk: ‘Kerkleiders vragen van de gelovigen enerzijds uiterste inspanning voor kerk en wereld. Anderzijds snoeren ze hen de mond als zij in opstand komen tegen kerksluiting en tegen uitsluiting van gelovigen die niet voldoen aan de kerkelijke moraal.’

Dat had hij goed gezien, vond de redactie en vonden talloze parochianen. Maar de pastoor van de parochie werd bij kardinaal Eijk ontboden. „Ik heb er geen goed gevoel over”, zei de pastoor van tevoren. Bij het bisdom zeiden ze: „Als je in het blad van je voetbalclub schrijft dat je club pervers is, moet je opstappen.”

En dus kwam de pastoor terug met een katholieke oplossing. Griffioen moest opstappen als hoofdredacteur, maar hij mocht wel aanblijven als eindredacteur. Daar ging hij aanvankelijk mee akkoord, maar een paar dagen later vertrok hij alsnog. „Ik wil mezelf nog recht in de ogen kunnen kijken”, zegt hij.

Griffioen zit in zijn huiskamer vol katholieke parafernalia: een bidstoel, een wijwaterbakje, een knikpoppetje van paus Franciscus. „In Mattheüs staat: ‘Zalig zijn zij die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid, want zij zullen verzadigd worden.’ Jezus die de menselijkheid terugbracht in het wrede land Galilea waarin hij leefde. Hij is een drijfveer bij alles wat ik doe.”

Zo ontwierp hij met het parochiebestuur een redactiestatuut met een zo groot mogelijke journalistieke vrijheid. Wel een kritisch interview over de kerk met stadgenoot Arthur Japin, nog geen stuk over homoseksualiteit. „Het was steeds lopen op een glibberige balk”, zegt hij. Het afgelopen jaar rekte hij die vrijheid op. Hij schreef over een diaken die bij de aartsbisschop ontheffing van het celibaat had gevraagd om te kunnen trouwen en die niet had gekregen. Hij schreef over de sluiting van vijf kerken.

Het hoofdredactioneel commentaar was de druppel, zegt woordvoerder Hans Zuijdwijk van het aartsbisdom. „Die kritische toon is niet meer van deze tijd.”

Van welke tijd dan wel, vraag ik.

„De jaren zestig, zeventig”, zegt hij. „Toen stond er in parochiebladen: ‘We hebben liever Marietje als pastoor’. Dat kon toen nog. Nu hebben parochianen daar geen behoefte meer aan.” Aan elke vrijheid kan dus zomaar een einde komen.

Werend Griffioen kan de aartsbisschop maar moeilijk loslaten. Hij ontwierp een ansichtkaart geadresseerd aan Eijk met de afbeelding van een brandend Heilig Hart. „Ik hou van u”, staat erop, „ondanks alles.”