Aangespoelde potvissen op strand Texel zijn dood

Pogingen om de dieren te redden werden rond middernacht gestaakt.

Eén van de dode potvissen op het strand van Texel. Foto Remko de Waal / ANP

De vijf potvissen die dinsdag op het strand van Texel zijn gestrand, zijn woensdagochtend overleden. Dat bevestigt de gemeente Texel. Pogingen om de dieren te redden zijn rond middernacht gestaakt. De komende dagen zullen de dieren worden onderzocht en geborgen.

Op het stuk strand werd gisteravond een noodverordening afgekondigd. Voorlopig blijft die van kracht. Daardoor is het strand afgesloten. Door gasvorming bij de walvissen kan een gevaar ontstaan voor de volksgezondheid, meldt de gemeente.

De potvissen werden dinsdagmiddag ontdekt, waarna medewerkers van Rijkswaterstaat, de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) en onderzoeksinstituut Ecomare probeerden de walvissen te redden.

Walvisprotocol

Rond 20.00 was het hoog water en hoopten reddingswerkers dat de dieren op eigen kracht terug in zee zouden kunnen zwemmen. Dat gebeurde niet. Harde wind en duisternis hinderden verdere reddingspogingen. Bij een aangespoelde walvis kunnen de organen onder het gewicht van het dier platgedrukt worden.

Na het aanspoelen van de walvissen trad het protocol ‘Stranding levende grote walvisachtigen’ (pdf) in werking. Daar staat onder andere in dat een redding niet meer mogelijk is als een walvis al twaalf uur op het strand ligt.

Vijf tegelijk is bijzonder

Volgens Pepijn Kamminga, collectiebeheerder Zoogdieren bij het Naturalis Biodiversity Center in Leiden, is het uitzonderlijk dat er vijf potvissen tegelijk aanspoelen. Hij legt uit:

“Potvissen reizen vaak in kleine groepjes. Ze gebruiken echolocatie om zich te oriënteren, maar dat werkt minder goed in ondiep water. Daardoor kunnen ze verdwalen. Zo doen dan een soort noodroep, waarna groepsgenoten te hulp schieten. Maar soms verdwalen die ook, waardoor ze samen stranden. Dat er vijf potvissen tegelijk aanspoelen is wel heel bijzonder, meestal zijn het er dan twee of drie.”

Het onderzoek om de doodsoorzaak van de potvissen vast te stellen wordt gedaan door de Universiteit Utrecht, waarna de skeletten waarschijnlijk door Naturalis bewaard zullen worden.

De laatste keer dat een potvis strandde in Nederland was in juni vorig jaar, toen er eentje aanspoelde in Wassenaar.