Ziet zijn eigen VVD Ton Elias wel zitten?

Op de valreep meldden twee rechtse mannen zich als kandidaat-Kamervoorzitter. Zij lijken zo de vrouwen in de race juist te helpen.

Foto ANP.

Op de valreep

Binnen anderhalf uur nadat Ton Elias (VVD) gisteren bekend had gemaakt dat hij zich toch kandidaat stelt voor het voorzitterschap van de Tweede Kamer, deed Martin Bosma (PVV) hetzelfde. Zij nemen het woensdag op tegen de al bekende kandidaten Khadija Arib (PvdA) en Madeleine van Toorenburg (CDA). Op Van Toorenburg na zitten alle kandidaten met elkaar in het presidium, het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer dat de afgelopen jaren vooral ruziënd in het nieuws kwam. Nu zich twee rechtse kandidaten hebben gemeld, lijkt het waarschijnlijker dat de eerder weinig kansrijk geachte Arib de laatste ronde in de verkiezingen haalt.   

Altijd het Binnenhof

Aanwezig. Dat is het woord dat veel parlementariërs zullen gebruiken als hun gevraagd wordt naar hun collega Ton Elias. De forse VVD’er heeft een uitgesproken mening en verkondigt die bij voorkeur luidruchtig – of het nou over zijn portefeuille gaat of over procedures in de Tweede Kamer. Dat maakt hem ook in zijn eigen fractie niet bijster geliefd. Ook omdat hij als fractiesecretaris voortdurend bezig is de plooien in de coalitie glad te strijken ten koste van de plannetjes van individuele Kamerleden. De VVD wilde na het pijnlijke aftreden van Anouchka van Miltenburg geen kandidaat afvaardigen, maar Elias gaat dwars tegen dat beleid in. In 2012 wilde hij ook al Kamervoorzitter worden, maar toen koos de VVD-fractie met één stem verschil voor Van Miltenburg. Elias verblijft al vrijwel heel zijn leven op en rond het Binnenhof. In de jaren tachtig en negentig werkte hij als parlementair journalist voor de NOS en RTL. Later werd hij directeur communicatie bij verzekeraar Aegon en begon hij zijn eigen communicatiebureau. 

De buitenstaander

Martin Bosma (49) heeft wel de formele steun van zijn fractievoorzitter, Geert Wilders. Hoewel Bosma al zes jaar ondervoorzitter van de Kamer is en geroemd wordt om de manier waarop hij debatten leidt, lijkt hij kansloos. Een Kamervoorzitter moet niet alleen de discussies in goede banen leiden, maar ook honderden ambtenaren aansturen en het internationale gezicht van de Kamer zijn. Behalve Henk Krol (50Plus) lijkt geen partij te willen dat een PVV’er tijdens het Europees voorzitterschap namens de Kamer naar buiten treedt. Zeker niet nu Wilders die Kamer een „nepparlement” heeft genoemd.  

De kansen

In de strijd tussen Arib en Van Toorenburg leek het cruciaal hoe de VVD zou stemmen: op de kandidaat van coalitiepartner PvdA of toch op Van Toorenburg. Die vraag kan in een tweede of derde ronde van de (anonieme en schriftelijke) stemmingen weer spelen, want als alle kandidaten de steun van hun eigen partij hebben en Van Toorenburg een groot deel van de oppositie weet te verenigen, zal eerst Bosma afvallen. Maar aangezien de steun van zijn eigen partij zeker voor Elias niet gegarandeerd is, wordt het daarna echt spannend. 

In dit artikel stond eerder per abuis dat Elias vicefractievoorzitter van de VVD is.