Penn is dol op vijanden van Washington

De filmster en activist bezocht eerder anti-Amerikaanse staten. Maar waar komt zijn begrip voor drugsbaas El Chapo vandaan?

Acteur Sean Penn schudt de hand van de Mexicaanse drugsbaronJoaquin ‘El Chapo’ Guzman in Mexico. Foto REUTERS/Rolling Stone

De Cubaanse presidenten Fidel en Raúl Castro. Hun Venezolaanse collega Hugo Chávez. En nu de Mexicaanse drugsbaron Joaquín ‘El Chapo’ Guzmán. Wie volgt? IS-leider Al-Baghdadi? Kim Jong-un in Noord-Korea?

Filmster Sean Penn (55) ontmoet graag de vijanden van Washington. Om vervolgens in opgewonden proza te schrijven over hoe deze sterke mannen zijn ‘vrienden’ worden. Uit het verhaal dat dit weekend verscheen op de website van Rolling Stone: „Zijn wij, het Amerikaanse volk, niet medeverantwoordelijk voor wat we demoniseren?” Het is typisch Penn: alles is relatief. Ook een moordlustige sociopaat die talloze levens op zijn geweten heeft en de Mexicaanse samenleving hielp ruïneren, is in zijn ogen een kleingebouwd mens met een moeilijke jeugd en goede bedoelingen.

Het verhaal over El Chapo (‘De Korte’) veroorzaakte een golf van opwinding toen het zaterdagavond kort na El Chapo’s arrestatie werd geplaatst. Op Twitter werd Penns schrijfstijl genadeloos gehekeld. En ethici waren niet te spreken over de belofte van Rolling Stone dat de drugsbaas het stuk vóór publicatie had mogen lezen. Maar goed, Penn vertelt in het verhaal hoe hij gezellig tequila dronk met de Mexicaan. Hij omschrijft El Chapo als „in de eerste plaats een zakenman”, maar verzuimt een kritische vraag te stellen. Dat Penn, doordat hij gevolgd werd, Guzmáns arrestatie indirect mogelijk maakte, leek de acteur evenmin te deren. Maandag publiceerde de Mexicaanse krant El Universal beelden die de Mexicaanse geheime dienst schoot toen Penn, met donkere zonnebril en baseballpetje ‘in het geheim’ in Mexico landde. „Ik heb niets te verbergen”, was het enige dat Penn per email antwoordde op vragen van persbureau AP. Het is nog niet duidelijk of Mexico zal proberen Penn en de actrice die bemiddelde, Kate del Castillo, te vervolgen.

Dat Penn en Rolling Stone het wettelijk recht hadden te publiceren, betwijfelt niemand. Maar voor één keer leek de Republikeinse presidentskandidaat Marco Rubio voor een meerderheid van de Amerikanen te spreken toen hij Penns werk zondag omschreef als ‘grotesk’.

Penn erfde zijn wantrouwen en zijn waardering voor anti-Amerikanisme van zijn vader. Leo Penn was een linkse vakbondsman die in de jaren vijftig op de beruchte black list van Hollywood stond.

Maar het warme begrip voor El Chapo? In het verhaal lijkt hij aandacht te willen vragen voor het Amerikaanse aandeel in het drugsprobleem – een groot deel van de Mexicaanse drugs wordt geconsumeerd in de VS. Maar hij is tegelijkertijd een criticus van het Amerikaanse antidrugsbeleid.

Het motief van Rolling Stone is wél duidelijk. Vorig jaar probeerde het blad ook al aandacht te trekken door een spannend verhaal te plaatsen over een spectaculaire verkrachtingszaak op de Universiteit van Virginia. Té spannend – dat artikel bleek uit de duim gezogen, Rolling Stone moest door het stof. Maar de neiging om zelf nieuws te worden met sensationele stukken leeft voort.