‘Hij was de hero of all freaks

De dood van David Bowie trok maandag vele fans naar het Groninger Museum. „Zijn muziek pakt.”

De gedenkhoek in het museum. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Er staan boeketten rode en witte rozen bij het condoleanceregister voor David Bowie in het Groninger Museum. Een wit tafeltje voor een grote zwart-witfoto die een wand bedekt. Daarop een brandende kaars in stervorm. Geschreven boodschappen als: ‘Ok, my love, you’re not alone’ en ‘The stars look very differently’. Cobie Kuipers (50) uit Groningen legt er nog een speciaal gemaakt rouwboeket bij: kleine narcissen en gerbera’s. „Een kleurig boeket voor een kleurrijke man.” Voor haar is Bowie een herinnering aan haar puberteit. „Ground control to Major Tom [de beroemde regel uit het nummer Space Oddity, red.] vond ik prachtig.”

De gedenkhoek werd maandagmorgen in allerijl gemaakt, nadat de dood van de artiest bekend werd. Sinds een maand is de tentoonstelling David Bowie is te zien in het Groninger Museum, tot maandag kwamen er al 40.000 bezoekers. Meer dan 300 objecten uit Bowie’s archief zijn tentoongesteld.

Directeur Andreas Blühm is in shock om de plotselinge dood van Bowie. „Het is alsof een vriend is overleden.” Nee, ontmoet heeft hij Bowie nooit, maar zo voelt het wel. Voor de expositie dompelden hij en zijn team zich onder in leven en carrière van de artiest. „Ik kreeg een sms’je en dacht eerst aan een slechte grap. Dan blijkt het waar. Je ziet Bowie spelen op onze expositie en ineens is hij er niet meer. Bizar.”

Het museum denkt na over ruimere openingstijden, ook in het weekend, gezien de aandacht die het museum en de tentoonstelling nu krijgen. Deze dinsdag wordt daarover meer bekend. Maandag ging het museum in elk geval een extra dag open; normaal is het op maandag dicht.

De deuren waren nog niet open of de eerste bossen bloemen lagen al voor de deur, vertelt Blühm. Het is hectisch. De site van het museum lag maandag plat. De site trok 25.000 bezoekers, tegen 5.000 op gewone dagen. Media uit de hele wereld bellen op. Komen langs. Een cameraploeg van de BBC loopt rond. En dinsdag zal het niet veel anders zijn.

In de rij voor een sentimental journey

Tegen vijven staat er een lange rij voor het condoleanceregister. Margreet Bolman (65) staat te wachten met een grote bos witte rozen in haar arm. Ze is speciaal van haar woonplaats Zuidlaren naar Groningen gekomen om Bowie te eren. „Een fantastische man met mooie, innovatieve muziek.” Als tiener draaide ze zondagmorgen steevast Ziggy Stardust. „Met dat nummer werd ik wakker”, zegt ze met tranen in haar ogen. Zijn dood raakt haar.

Ook Susanna Lemstra (58) uit Groningen is aangedaan. Ze heeft de tentoonstelling al drie keer bezocht en is een echte Bowiefan. „Het is voor mij een sentimental journey.” De muziek, zijn lef, zijn performance: alles sprak haar als 16-jarig meisje aan. Ook de taboes die hij doorbrak. „Hij deed dingen die niemand durfde, zoals lopen op schoenen met die grote plateauhakken. En hij was geen man en geen vrouw.”

Maria Woortman (62) tekende nooit eerder een condoleanceregister. „Maar ik moest hierheen. David Bowie was mijn idool. In 1972 zei hij dat hij homoseksueel was. Later dat hij biseksueel was. Mysterieus, toch? Iemand die anders is, dat spreekt me aan.” In haar jeugd draaiden ze in jongerencentra in Roden en Leek zijn muziek. „Ik voel die gitaarklanken nog in mijn buik. Ik ben weer 18 als ik Ziggy Stardust hoor.”

Maar er zijn niet alleen vijftigers en zestigers. Serge Beek (43) hoorde Let’s Dance in 1985 voor het eerst en was verkocht: „Zijn muziek pakt.” In het gastenboek schreef hij „engel”. Louisa Meerjanssen (21) legt ook rozen bij Bowie’s foto. „Ik groeide op in een klein dorp in Duitsland. Hij leerde me dat je mag zijn wie je wilt. Dat je gek mag doen. Hij opende een andere wereld voor mij. Hij is de hero of all freaks.” Wim Voogd (58) heeft de laatste lp van Bowie onder zijn arm. Als tiener was hij al fan. In 1983 bezocht hij het concert van Bowie in Rotterdam. „Vroeger thuis had ik zijn muziek keihard aanstaan. Mijn vader sloeg dan met de bezemsteel tegen het plafond. „David Bowie zeker weer?” riep hij dan. En wie belt mij vanmorgen op? Mijn vader van 87 die zegt: David Bowie is overleden.”

    • Karin de Mik