Atoomproef Noord-Korea is lange neus naar de wereld

Triomfantelijk liet Noord-Korea vorige week weten dat het een waterstofbom had laten ontploffen. Of dat zo is, valt te bezien. Mogelijk gaat het om een ‘gewone’ splijtingsbom, waarmee het sinds 2006 drie keer eerder een ondergrondse proef deed.

Evengoed is het slecht nieuws. Op de schaal van Richter registreerde de knal een magere 5.1, maar geopolitiek is de schok krachtiger. Pyongyang onderstreepte zijn wijdere nucleaire ambities en lijkt niet langer geïnteresseerd in een andere status quo.

In een conventioneel conflict is Noord-Korea geen partij voor de moderne Zuid-Koraanse strijdkrachten, die in oorlogstijd onder Amerikaans bevel zouden opereren. Maar de bereidheid een kernwapen in te zetten – stel dat het er in slaagt zijn raketten daarmee uit te rusten – betekent een nieuwe dimensie. Noord-Korea zou ook zijn eigen doodvonnis tekenen; dit weekend lieten de VS een B-52 bommenwerper goed zichtbaar langs de grens vliegen. Maar het kan de bom terecht als levensverzekering zien. De miljoenenstad Seoul ligt op vijftig kilometer van die grens.

Het bewind van Kim Jong-un (33) trekt een lange neus naar het sanctie-regime van de Verenigde Naties. Een nucleair akkoord zoals met Iran is gesloten, lijkt hier verder weg dan ooit.

Wel neemt Kim een gok: hij stelt de relatie met China, enige bondgenoot en grootste handelspartner, op de proef. Beijing heeft veel energie gestoken in de betrekkingen met het buurland en reageerde dan ook getergd.

De vraag is hoe ver China nu wil gaan. In theorie kan het deviezen blokkeren, of de luxegoederen waarmee Kims clan zich het leven veraangenaamt. Het kan de import van steenkool of de uitvoer van olie en voedsel stoppen. Maar Kim weet ook dat China er geen belang bij heeft zijn economie over de rand te duwen. Alleen omdat het meer vluchtelingen betekent; China wil rust aan de grens.

Het is evenmin in het belang van andere landen. Omdat de regering-Obama Noord-Korea de afgelopen jaren nagenoeg heeft genegeerd, blijft China het enige ‘handvat’. Het is ook in China’s belang de lijnen open te houden: het kan ermee aantonen een verantwoordelijk wereldspeler te zijn. Kim heeft vermoedelijk goed gegokt.

Dit is een belangrijk jaar voor Noord-Korea: vanaf mei houdt de communistische dictatuur zijn eerste partijcongres sinds 1980. De proef met de ‘waterstofbom’ was daarom ook intern siervuurwerk. Het einde van de Noord-Koreaanse bunkermentaliteit lijkt in elk geval niet in zicht.