Stalman wilde naar Spelen, dus speelde ze het spel mee

Oud-atlete Ria Stalman, in 1984 olympisch kampioen, bekende op tv dopegebruik. Om de concurrentie uit het Oostblok aan te kunnen. „If you can’t beat them, join them.”

Ria Stalman won goud bij het discuswerpen op de Olympische Spelen van 1984. Foto HOFF/VREEKER/ANP

Haar bekentenis over doping was eruit voor Ria Stalman het besefte. Ze twijfelde bij de vraagstelling, maar na haar hoofd te hebben afgewend van interviewer Kees Jongkind, zei de olympisch kampioene discuswerpen van 1984 ronduit: „Ja, ik heb doping gebruikt.”

Twee maanden na de opnamen van Andere Tijden Sport, waarin de oud-atlete vrijdag haar vergrijp opbiechtte, snapt Stalman nog steeds niet wat haar tot de bekentenis dreef. De afgelopen 32 jaar had ze doping categorisch ontkend. De geruchten waaien wel over, hoopte ze.

Maar ditmaal was alles anders. Stalman was voor de opnamen meegenomen naar de Verenigde Staten, waar ze de belangrijkste jaren van haar carrière doorbracht. Daar besloot ze verboden prestatiebevorderende middelen te gebruiken om de concurrentie met de gedrogeerde Oostblokvrouwen aan te kunnen. En daar werd ze in 1984 olympisch kampioen.

Die herinneringen en de ontmoeting met oude vrienden raakten haar. Stalman moest tijdens de opnamen menige traan wegpinken. Die setting leidde mede tot haar openhartigheid. „En ik denk de beschuldigingen die er altijd waren”, voegt ze eraan toe. „Nee, de bekentenis was geen vooropgezet plan. Sinds de opnamen vraag ik me nog vaak af waarom ik deze keer wel heb bekend.”

Aan de telefoon laat Stalman stiltes vallen. Tja, waarom? Soms doe je iets waarvan je zelf de reden niet kent, in een opwelling. En waarom 32 jaar gezwegen? „Omdat het niet makkelijk is zoiets toe te geven. Ik heb het wel aan intimi verteld. Ik wilde het alleen nooit in de publiciteit hebben. Vandaar dat ik ‘nee’ antwoordde op vragen of ik doping heb gebruikt.”

Nu het hoge woord eruit is, voelt Stalman lichte opluchting. Niet meer dan dat, want ze had geen last van wroeging. Omdat ze begin jaren tachtig een weloverwogen keus had gemaakt. Ze was het beu steeds door ‘die koektrommels’ uit het Oostblok te worden verslagen. Wilde ze mee en vooral, wilde ze naar de Spelen, dan zat er in haar ogen maar één ding op: If you can’t beat them, join them. Ofwel: doping gebruiken, net als haar concurrenten. Stalman wilde die meiden door wie ze steeds verslagen werd ook weleens op hun donder geven. „Dus heb ik het spel meegespeeld.”

Stalman hecht nog veel waarde aan haar olympische titel. Nog steeds vindt ze het laf dat de concurrenten uit het Oostblok vanwege een boycot in Los Angeles ontbraken. „Ik beweer niet dat ik in hun aanwezigheid ook goud had gewonnen, maar ik was een medaillekandidaat. Ik was destijds niet blij met de pers vanwege de verdachtmakingen en de nadruk die werd gelegd op de afwezigen. Ik had eerder dat jaar 71,22 meter gegooid; nog steeds het Nederlands record.”

Vanzelfsprekend kwamen na Stalmans bekentenis reacties los, opvallend veel positieve. Velen prezen haar moed of waren geraakt door haar kwetsbare opstelling. Anderen waren kritischer. Zo van: waar is haar zelfreflectie? En lever alle medailles en lintjes – ze is Sportvrouw van het Jaar en koninklijk onderscheiden – maar in.

Veel onbegrip toonde langeafstandsloopster Miranda Boonstra in een tweet: ‘If you can’t beat them, lose with dignity and a clean conscience.’ Oud-manager Raymond de Vries, die in zijn boek Opkomst en ondergang van een ongelooflijk stomme zak al over Stalmans doping schreef, twitterde: ‘En maar blijven liegen. Schoon schip??? My ass.’

Aan de mening van De Vries laat Stalman zich weinig gelegen liggen. Hem beschouwt ze als een matennaaier, net als voormalig atlete en oud-kamergenote Jennifer Smit. Twee vroegere vrienden die Stalmans dopegebruik buiten haar om hadden geopenbaard. Je collega’s verlinken? Niet de stijl van de inmiddels 64-jarige Stalman.

Haar gouden medaille mag Stalman houden, omdat de overtreding na tien jaar is verjaard. Ze zegt er geen probleem mee te hebben als het Internationaal Olympisch Comité haar de medaille zou afnemen. „Ze mogen ‘dat kreng’ hebben. Het is maar hardware. Het gaat erom wat ik heb gepresteerd. Ik heb er gigantisch hard voor gewerkt. Nee, zonder doping had ik nooit succes gehad. Dan zou ik op 58 meter zijn blijven steken.”