Separatisten Catalonië vormen regioregering

De nieuwe regionale regering van Catalonië zal de ingeslagen weg naar onafhankelijkheid van Spanje voortzetten.

De nieuwe regering leidt het einde in van regiopresident Artur Mas. Foto AP

De separatisten hebben in Catalonië op het laatste moment alsnog een regering gevormd, waardoor het proces om de regio af te scheiden van Spanje zal worden voortgezet. Het ultieme compromis tussen Junts pel Sí (Samen voor ja) en de radicale CUP leidt het einde in van regiopresident Artur Mas. Carles Puigdemont, de huidige burgemeester van Gerona, gaat vanaf woensdag de nieuwe Catalaanse regering leiden. Het Catalaanse parlement heeft daar op zondagmiddag mee ingestemd.

Het vertrek van Mas was na de regionale verkiezingen van 27 september maanden achtereen een breekpunt voor de CUP om steun te verlenen aan de coalitie van Junts pel Sí. De verschillende partijen bleven halsstarrig vasthouden aan hun eigen eisen waardoor een patstelling ontstond en nieuwe verkiezingen onvermijdelijk leken. Mas zette op het allerlaatste moment een stap opzij waarna de CUP alsnog steun heeft toegezegd.

Het terugtreden van Mas als regiopresident kan worden gezien als een persoonlijke nederlaag voor de politicus, die zichzelf zag als de man die de Catalonië naar de onafhankelijkheid zou leiden. Mas heeft in een verklaring laten weten dat zijn vertrek „het beste is voor het land”. „Het belang van Catalonië gaat boven alles. De voordelen van de overeenkomst zullen opwegen tegen de prijs die ervoor betaald is”, stelt hij. „Vanaf maandag zal ik bekendstaan als de voormalige president van Catalonië.”

De Catalanen zijn zeer verdeeld over de vraag of de regio zich moet afscheiden van Spanje. De afgelopen verkiezingen in de oostelijke regio golden als een verkapt referendum over onafhankelijkheid. Vanwege het districtenstelsel telden de stemmen uit de dorpen zwaarder telden dan die uit de steden. De onafhankelijkheidswens leeft sterker in kleinere plaatsen.

Zodoende kregen de separatisten met 72 (Junts pel Sí 62 en CUP 10) van de 135 zetels een krappe meerderheid in het regionale parlement. Maar als er naar het aantal uitgebrachte stemmen wordt gekeken is minder dan de helft van de 7,5 miljoen Catalanen voor afsplitsing van Spanje.

De nieuwe regioregering zal de ingeslagen weg naar onafhankelijkheid van Spanje voortzetten. Eind vorig jaar stemde een meerderheid van het Catalaanse parlement in met een resolutie waarin „de legitimiteit van Spanje niet meer zal worden erkend”. De separatisten stelden circa achttien maanden nodig te hebben om het onafhankelijkheidsproces af te ronden en als nieuw land verder te gaan.

De conservatieve nationale regering van premier Mariano Rajoy heeft zich altijd scherp verzet tegen de separatisten. Hij sprak van „een provocatie van wetsovertreders”. Het constitutionele hof stelde Rajoy in het gelijk en heeft de Catalaanse resolutie ongeldig verklaard. In een uiterst geval kan het Catalaanse parlement buitenspel worden gezet. Demissionair premier Rajoy stelt te hopen dat het niet zover zal komen.

    • Koen Greven