Ombudsman: niet alleen digitaal contact overheid

Voor burgers moet het mogelijk blijven ook niet-digitaal met de overheid te communiceren. Dat zei Nationale ombudsman Reinier van Zutphen zondag in het tv-programma Nieuwsuur.

Vrijwel alle overheidsdiensten hebben inmiddels digitale communicatiesystemen die de dienstverlening efficiënter moeten maken. Bij sommige diensten móét communicatie zelfs digitaal: de belastingdienst maakte onlangs jaar bekend dat ‘de blauwe envelop’ verdwijnt. Belastingaangifte moet voortaan online.

Volgens de ombudsman kunnen sommige groepen in de samenleving de dupe worden van deze technologische ontwikkelingen. Vooral oudere mensen maken zich zorgen, en hun zelfredzaamheid komt door digitalisering onder druk te staan.

Het past volgens Van Zutphen in een bredere ontwikkeling: de dubbele boodschap van de overheid. Aan de ene kant treedt die terug, geeft de burger de vrijheid alles zelf te regelen, maar anderzijds zegt ze: ik vertrouw je niet. De systemen zijn helemaal ingericht op fraudebestrijding. In recente onderzoeken heeft de ombudsman die houding teruggezien. Bijvoorbeeld bij het gijzelen van burgers die de overheid geld schuldig zijn. Daarin gaat het Openbaar Ministerie er vaak zonder onderzoek vanuit dat mensen wel kunnen, maar niet willen betalen.