Zwangere Anouk beukt tegen beeld van ideaal gezin

Arjen van Veelen schrijft wekelijks over een nieuwsfoto. Vandaag: de zwangerschapsupdate op Facebook van zangeres Anouk, waar duizenden reacties op kwamen.

Zangeres Anouk (40) verwacht een zesde kind. Ze deelde het nieuws met haar 450.000 Facebook-volgers middels een zwart-wit foto van haarzelf in ijshockeyshirt, met daaronder een blote dikke buik en een grappig tekstje.

Ik heb de eerste drieduizend reacties gelezen, ze waren allemaal blij. Dat is goed om te constateren, want sommige media deden voorkomen alsof er een volkswoede was over Anouks buik. Ze zou een slecht voorbeeld zijn, omdat ze al kinderen heeft bij drie andere vaders. Nu is ze zwanger van een vierde vader, de 21-jarige Dominique. En die vaders zijn niet allemaal blauwogig en ze heten niet allemaal Henk. Oei!

Over de woede zo meer. Eerst over zwangerschapsnieuws via Facebook. Dat is een relatief nieuwe volkstraditie. Vroeger maakten de trotse ouders het nieuws pas na de geboorte bekend met een kaartje. Nu hoor je blij nieuws al maanden vooraf te melden via een zwangerschaps-update op Facebook (en eventueel nog een gender reveal party).

Je hebt verschillende variaties, zoals de aankondiging met bewijsmateriaal: echo’s en positieve zwangerschapstesten (zeg maar de ‘forensische’ aankondiging). En je hebt de superoriginele aankondiging, meestal geïnspireerd op de website met ‘217 superoriginele ideeën om je zwangerschap bekend te maken op Facebook’. Hoe dan ook moet je het nieuws op een perfecte wijze brengen. Dat luistert heel nauw, en daarom zijn er hulppagina’s voor.

Bij de update van Anouk ging er wat mis, volgens het Algemeen Dagblad althans. ‘Ergernis en bewondering na Anouks blijde boodschap’, kopte de krant. Het internet zou volstromen met afkeer, „en soms zelfs woede.”

Ik heb even gezocht naar die nihilistische mopperkonten. Het zou te zot zijn als Nederlanders tegenwoordig ook al chagrijnig worden van babygeluk. Daar moet je niet van wegkijken.

Maar nee, op Anouks Facebook bestond 99 procent van de duizenden reacties uit hartjes, kusjes en variaties op ‘YEAAAAH’, ‘Congratzzzzzz!’, ‘Powervrouw!’ en ‘Je bent een TOP wijf/moeder!!!!’. De enkeling die mopperde, kreeg een stortvloed van reprimandes over zich heen.

Bij de nationalistische Facebook-groep Nederland mijn Vaderland, waar Anouks nieuws ook gedeeld was, trof ik wel wat boze geesten. Maar zelfs daar kregen ze een tik op de vingers van mede-reageerders: laat Anouk toch.

Vermoedelijk bestaat er dus geen volkswoede over Anouks voortplanting. Als we conclusies moeten trekken, dan is het eerder andersom: Anouks manier van leven is geliefd; sterker, ze is de hoeksteen van onze moderne samenleving, de matriarch des vaderlands.

Het gezin is een uitvinding uit de middeleeuwen, als ik me niet vergis. Je zag toen overal propagandaplaatjes van de Heilige Familie: Jozef, Maria, het kindeke Jezus en een huisdier, meestal een ezel. Een echo van dat ideaalgezinnetje zie je in moderne auto-reclames, al hebben Jozef en Maria dan meestal twee kinderen, een jongetje en een meisje, en geen ezel maar een golden retriever.

Dat ideaalplaatje zorgt voor allerlei ellende, omdat het leven zich er nooit aan houdt. Anouk beukt door dat plaatje heen. Dat werkt bevrijdend.

Ze geeft zelf in interviews als eerste toe dat het niet ideaal is om kinderen te hebben bij vier mannen. Of om op te groeien zonder vader – zelf groeide ze op zonder vader en zwierf ze van tehuis naar tehuis. Ze wilde het anders doen dan haar ouders. Maar ja, het leven.

Anouk is de imperfecte mama en dus het perfecte sjabloon voor wie onzeker wordt van modelplaatjes. Wat ook helpt, zijn de vertederende filmpjes die ze deelt over hoe ze een carrière combineert met geluk – hoogtepunt is het filmpje waarin haar zoontje Jesiah meezingt terwijl ze een nieuw nummer schrijft.

Sylvana Simons, tafeldame bij De Wereld Draait Door, noemde Anouk donderdag een „ultieme feminist”. De meest in het oog springende feministen van nu zijn de FEMEN-vrouwen die naakt demonstreren voor vrouwenrechten, zoals recent nog in Keulen. Veel kranten zien graag functioneel vrouwennaakt.

Maar als iemand baas is in eigen buik, is Anouk het. Ze is nobody’s wife. Een vrouw van 40 met een man van 21. Kinderen bij mannen van verschillende kleuren en leeftijden. Ze is rockchick en vruchtbaarheidsgodin tegelijk. Ze zegt beleefd ‘fuck you’ tegen hoe het eigenlijk heurt.

Maar ze ontkomt natuurlijk niet aan de baby-update op Facebook. Haar foto is vrij traditioneel, een ingetogen zwart-wit beeld. Ze deed niet haar best om origineel te zijn. Wat afwijkt, is wellicht dat ze het nieuws zonder de vader brengt, zonder het modelgezinnetje. En 43.540 mensen vonden dat leuk. TOP wijf/moeder!!!!