#Keulen voer voor polarisering

Het is zondagavond 3 januari als de hashtag #Keulen voor het eerst wordt aangewend voor het massale geweld tegen vrouwen op het Keulse stationsplein. Opiniesite The Post Online, waar de eerste tweet naar verwijst, bracht een artikel op grond van onder andere een bericht in de Süddeutsche Zeitung. Er was toen sprake van dertig aangiftes van vrouwen wegens seksueel geweld en berovingen. Later werden dat er meer dan honderd. Sociale media, in Duitsland én Nederland, pikten het nieuws relatief laat op.

Maar toen #Keulen trending topic werd, gingen al gauw geruchten en beschuldigingen in het rond. Waarom meldden de reguliere media het niet? Waren ze „polcor” (politiek correct)? Of waren al die journalisten op zoek naar de harde feiten? De eerste persconferentie van de politie in Keulen op maandag 4 januari bood weinig houvast.

Mark Deuze, hoogleraar mediastudies aan de universiteit van Amsterdam, is de ‘vertraging’ in de journalistiek ook opgevallen. Geen nadeel, vindt Deuze. „De politieberichten waren vaag”, zegt hij. „Daar is de journalistiek ten dele van afhankelijk. Bij heftige gebeurtenissen, calamiteiten, aanslagen en verschrikkelijke criminele toestanden is de journalistiek uitzonderlijk goed. Bij het alledaagse nieuws is het minder zorgvuldig.”

De massale aanranding en beroving door mannen met een „Noord-Afrikaans uiterlijk” is mals kanonnenvlees voor WhatsApp, Twitter en Facebook. Internet bevestigt de kokervisie van het eigen gelijk; #Keulen polariseert. „De sociale media zijn echokamers”, aldus Deuze. „Er wordt van alles bij gehaald, het klassieke verhaal ‘ze komen onze dochters halen’ en ‘Merkel fout, asielzoekers terug’.” Migranten en moslims hebben hun eigen fora. Moslims schrijven vaak dat de islam ten onrechte als oorzaak wordt gezien.

PVV-leider Geert Wilders gebruikt de sociale media om te mobiliseren: „Er moet een massademonstratie komen tegen het open grenzenbeleid van Rutte en nog meer asielzoekers”, twittert hij vrijdag. Op Nederlandse sociale media wordt #Keulen naar het eigen asieldebat getrokken. Deuze: „Internet maakt iets van heel ver, dichtbij voelbaar. Eén keer op twitter maakt meer duidelijk dan honderd lessen globalisering.”

De breedte van het debat laat zien dat de politiek correcte jaren negentig ruim voorbij zijn. Toen stelde het Openbaar Ministerie bijvoorbeeld nog een onderzoek in tegen toenmalig VVD-Kamerlid Rijpstra, die een verband had durven leggen tussen immigratie en criminaliteit. Godfried Engbersen, hoogleraar sociologie aan de Erasmus universiteit in Rotterdam heeft onderzoek gedaan naar het verband tussen asielmigratie en criminaliteit. In het buitenland ligt zulk onderzoek nog moeilijk. Het verband is er in lichte mate, zegt hij, vooral doordat een groot aantal jonge mannen migrant is. Zij zijn vaker tot misdaad geneigd.