Niet meer zo onbekend

Madeleine van Toorenburg (CDA): soms pinnig, het hart op de tong.

Foto Maarten Hartman

De laatste keer dat Madeleine van Toorenburg zich kandideerde in een interne verkiezing kreeg ze 1,7 procent van de stemmen. In mei 2012 werd ze laatste in de lijsttrekkersstrijd binnen het CDA, die gewonnen werd door Sybrand van Haersma Buma. „Madeleine leefde toen niet in de illusie dat ze echt partijleider zou worden”, zegt Elly Blanksma, die vijf jaar met Van Toorenburg in de Kamer zat en met haar bevriend raakte.

Nu is Madeleine van Toorenburg (47) wel uiterst serieus over haar kandidatuur als Kamervoorzitter. Volgens Blanksma ambieert ze de functie al langer. Door de weerstand tegen Khadija Arib (PvdA) in sommige partijen maakt ze serieus kans woensdag tot voorzitter gekozen te worden. En ze is ook niet langer een „niet zo heel bekend Kamerlid uit die toch al vrij stille CDA-fractie”, zoals NRC haar in 2012 omschreef.

Van Toorenburg is gepromoveerd juriste en was directeur van een jeugdinrichting in Vught toen ze in 2006 besloot voor het CDA de politiek in te gaan. Toen het CDA met de PVV regeerde, een tijd van haat en nijd in de fractie, „was Madeleine een verbindende factor”, zegt Blanksma. In 2012 verbood Buma zijn twaalf overgebleven fractiegenoten zich te kandideren voor het voorzitterschap. Maar nu sorteert de partij weer langzaam voor om gaan te regeren en stak Van Toorenburg haar hand op.

In de tussentijd verwierf ze faam als voorzitter van de parlementaire enquêtecommissie Fyra. Ze zat de openbare verhoren deskundig voor en met zichtbaar plezier, al trad ze soms wat pinnig en schooljufferig op. CDA’ers werden niet gespaard. Zo beschuldigde ze oud-minister Camiel Eurlings van misleiding.

Commissielid Vera Bergkamp (D66) prijst Van Toorenburg als iemand die „collega’s heel erg de ruimte geeft”. Tegelijkertijd „heeft ze het hart op de tong”. Aanvaringen met collega’s kunnen fel zijn. Zo had ze in 2012 een hoogoplopende Twitter-ruzie met uitgerekend tegenstrever Khadija Arib, die zij beschuldigde van „leugens” en „lijkenmentaliteit”.

Ze lijkt een voorbeeld te zien in PvdA’er Gerdi Verbeet. Toen die in 2012 vertrok als voorzitter prees Van Toorenburg haar in de Volkskrant. „Ze deed het geweldig, soms was ze net De Majesteit, dan weer een schooljuf (afhankelijk van de klas)”.