‘Nederlands nee kan leiden tot grote continentale crisis’

Het Nederlandse referendum over het associatieverdrag met Oekraïne kan volgens Commissievoorzitter Juncker desastreus uitpakken.

Een Nederlands nee tijdens het Oekraïne-referendum op 6 april „kan de deur openen naar een grote continentale crisis”. Dat zegt Jean-Claude Juncker in een interview met deze krant. „Rusland zou de vruchten plukken van een gemakkelijke overwinning” als de Nederlandse kiezer het associatieverdrag tussen Oekraïne en de EU afwijst.

Volgens de voorzitter van de Europese Commissie zou het koren op de molen zijn van populisten die de EU willen opblazen. „Laten we het referendum niet veranderen in een referendum over Europa”, zegt Juncker. „Ik hoop van harte dat [Nederlanders] niet nee zullen zeggen om redenen die niets met het verdrag zelf te maken hebben.”

Weblog GeenStijl en twee aanverwante organisaties wisten vorig jaar een referendum af te dwingen over het associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne. Zij zien daarin een opmaat naar EU-lidmaatschap voor Oekraïne, alhoewel het verdrag vooral om handel draait. Per 1 januari zijn handelsdelen al in werking getreden, op voorlopige basis. Daarop zit geen tijdslimiet en ze kunnen alleen bij unanimiteit worden teruggedraaid. In hoeverre een Nederlands nee effect heeft, valt dus te bezien. Het kabinet hoeft de uitslag van het referendum niet over te nemen. Bij een opkomst boven de 30 procent moet het zich opnieuw beraden op het verdrag. Toch vindt Juncker het belangrijk dat Nederlanders „goed begrijpen dat deze kwestie het Nederlandse belang overstijgt”. Hij roept de Nederlandse kiezer op om 6 april te „handelen als een Europese strateeg”.

Volgens een eerste peiling van televisieprogramma EenVandaag zou bijna driekwart van de Nederlandse stemgerechtigden „waarschijnlijk of zeker” tegen ratificatie van het verdrag stemmen. De opkomst zou volgens het onderzoek ruim boven de wettelijke opkomstdrempel van 30 procent uitkomen. Van de ruim 27.000 ondervraagden zegt 53 procent „zeker” te gaan stemmen. In het EenVandaag-panel zitten alleen mensen die zichzelf hebben aangemeld.