Gastvrij

In het inmiddels ter ziele zijnde tv-programma Blik op de Weg werden mensen gefilmd die, zonder enig talent voor autorijden, toch een rijbewijs hadden. Nadat ze over het fietspad hadden gereden of met 120 de bebouwde kom waren doorgescheurd moesten ze hun eigen rijgedrag op video bekijken. Steevast begon hun commentaar met: „Ik vind mezelf een heel goede chauffeur.”

Hoe slecht kent de mens zichzelf, dacht ik dan altijd. De beelden laten zien dat je geen goede chauffeur bent, en toch houd je vast aan je eigen idee over jezelf.

Ik zelf had natuurlijk helemaal geen last van dit soort waanbeelden. Dacht ik.

Onlangs kwam er iemand, die ik niet goed kende, bij ons koffiedrinken. „Heb je er iets in?”, vroeg ik. Nee, dat had hij niet. „Gelukkig!”, riep ik voordat ik het zelf doorhad. „Ik ben namelijk helemaal klaar met mensen die dan ‘geklopte melk’ in hun koffie willen!”

De gast keek beduusd. Wat een ongastvrije, enge vrouw was ik! Hij zei het niet hardop maar hij dacht het wel. Ik probeerde terug te denken: „Nee, maar ik bén heel gastvrij hoor!”

Maar ik was natuurlijk hetzelfde als de Blik op de Weg-mensen. Als je vindt dat mensen geen melk in hun koffie mogen willen, kun je jezelf wel gastvrij vinden, maar ben je het niet. „Ik was een beetje moe”, verdedigde ik mezelf later. Maar het feit blijft dat ik opgelucht ben als mensen zwarte koffie willen en verder niks.

Een vriend van mij vertelde dat hij juist heel blij is als mensen melk in hun koffie willen. Dan kan hij laten zien wat een lekkere koffie hij kan zetten. En hoe zeer hij zijn gasten tegemoetkomt. Dat is in praktijk gastvrijer, maar de motivatie erachter is niet per se edeler dan die van mij.

Er zullen wel mensen zijn die intrinsiek gastvrij zijn. Die er niets voor terugverlangen en die alleen maar blij zijn een ander gelukkig te kunnen maken (zie figuur 1). Dit zijn betere mensen. Hoewel er ook iets gezegd kan worden voor de ongastvrije mens, die ondanks zichzelf toch de juiste gastvrije handelingen verricht. Is dat niet de echte opoffering?

Ik ben, kortom, heel gastvrij.