Een deugniet betrapt

Het jaar 2014 was mooi voor Gaioz Nigalidze. Hij werd kampioen van Georgië en won een sterk open toernooi in Al Ain, een stad in het emiraat Abu Dhabi. Hij won veel ratingpunten en werd tot grootmeester benoemd.

2015 was minder mooi voor hem. In april werd hij bij het Dubai Open betrapt op valsspelen en hij werd uit het toernooi verwijderd. Zijn tegenstander, grootmeester Tigran Petrosian, had in 2014 in Al Ain ook al tegen hem gespeeld en toen al argwaan gehad. In Dubai vroeg Petrosian de wedstrijdleider om de WC te doorzoeken waar Nigalidze verdacht vaak naar toeging, steeds naar hetzelfde hokje, hoewel er ruim keus was.

En inderdaad werd er een smartphone gevonden, verborgen achter een prullenbak en gecamoufleerd met wc-papier. Een stelling uit de partij van Nigalidze tegen Petrosian stond nog op het scherm. Toen ook bleek dat het telefoontje een account op zijn naam had, bekende Nigalidze schuld. De partij werd voor hem verloren verklaard.

Petrosian liep naar buiten en zag dat Nigalidze ook naar buiten kwam. Hij dacht dat die zich kwam verontschuldigen, maar Nigalidze wilde alleen weten of Petrosian dacht dat hij een zware straf zou krijgen.

Die straf kennen we nu. Onlangs heeft de FIDE Nigalidze zijn grootmeestertitel afgenomen (‘wegens onwaardigheid’) en hij mag drie jaar lang niet aan officiële wedstrijden meedoen.

Het toernooi in Al Ain, in 2014 gewonnen door Nigalidze, werd eind 2015 gewonnen door de Chinees Wang Hao, die 8 uit 9 scoorde. Wat een hoge score, was dat wel pluis?

We moeten geen paranoïde wanen ontwikkelen. Wang Hao staat boven verdenking en in het algemeen durf ik wel te zeggen dat de echte topspelers niet valsspelen. Misschien komt het doordat ze te veel te verliezen hebben of doordat er te goed op hen wordt gelet, maar de mooiste verklaring wordt gegeven door iets wat de eerste wereldkampioen Wilhelm Steinitz in de negentiende eeuw zei: „Schaken is zo inspirerend dat ik niet geloof dat een goede speler een kwade gedachte kan hebben tijdens de partij.”

Wang Hao - Mikheil Mchedlishvili, Al Ain Classic, Verenigde Arabische Emiraten 2015.

1. c4 e5 2. Pc3 Pf6 3. g3 Lb4 4. Lg2 0-0 5. e4 Lxc3 6. bxc3 c6 7. Pf3 Dit is het nieuwtje waarmee Giri een paar maanden geleden in Bilbao van Anand won. 7...Pxe4 8. 0-0 d6 9. Pxe5 Pg5 Anand deed 9...dxe5. 10. Pg4 f5 11. f4 Pe4 12. Pe3 Pf6 13. Dc2 g6 14. La3 Pa6 15. d4 Tb8 16. Tfe1 Te8 17. Te2 Mijn programma Stockfish wil aanvallen met 17. g4 fxg4 18. f5 17...Le6 18. Tae1 Lf7 19. Dd3 Pc7 20. d5 c5 21. Lc1 Dd7 22. Dc2 Kf8 23. h3 h5 24. Lf3 a6 25. a4 Wits enige plan is het doorzetten van g3-g4, maar dat zal niet makkelijk lukken. 25...b5 Zwart wacht er niet op, hij heeft het op pion d5 voorzien. 26. cxb5 axb5 27. c4 bxc4 28. Lb2 Zwarts actie had ook een bezwaar. Wits loper is sterk geactiveerd. 28...Pe4 29. Lxe4 Txe4 30. Pxc4 Pxd5 31. Pxd6 Txb2 32. Dxb2 Dxd6 33. Txe4 fxe4 34. Txe4 Pf6 35. Te3 Kg7 36. a5 h4 37. g4

Diagram

Na een lange tactische slagwisseling staat het ongeveer gelijk. Wit kan zijn vrije a-pion niet goed ondersteunen, doordat zijn koning kwetsbaar is. 37... Dxf4 Zeer voor de hand liggend, maar verkeerd. Hij had 37...Kh7 moeten doen. 38. De5 Opeens is het mis met zwart. Hij kan dameruil niet vermijden. 38...g5 39. a6 Na dameruil gaat deze pion zwart een stuk kosten. 39...Ld5 40. Dxf4 gxf4 41. Te5 Lf3 42. Txc5 Pe4 43. Tf5 Pg3 44. Txf4 Zwart gaf op. Na 44...Pe2+ 45. Kf2 Pxf4 46. Kxf3 promoveert de a-pion.