Wie koopt V&D? En 15 andere vragen over het failliete warenhuis

Wie gaat V&D kopen? Sinds het faillissement is dat de grote vraag. Tot en met zondag kunnen belangstellenden zich melden met een voorstel en een – indicatief – eerste bod.

Fot0 ANP Lex van Lieshout

Wie gaat V&D kopen? Sinds het faillissement op Oudejaarsdag is dat de grote vraag. Tot en met dit weekend kunnen belangstellenden zich melden met een voorstel en een eerste bod – dat is indicatief, niet bindend. 16 Vragen over de toekomst van V&D:

1. Is er belangstelling voor V&D?
Er zouden zich de afgelopen weken circa zestig belangstellenden hebben gemeld, van wie er naar verwachting twintig met een uitgewerkt voorstel komen. Volgende week zullen de curatoren de plannen bestuderen en dan blijft er een klein groepje met de meest kansrijke kandidaten over. Die krijgen vervolgens wat extra informatie over V&D, op basis waarvan ze een bindend bod kunnen uitbrengen.

2. Wie zíjn die potentiële kopers van V&D?
Sinds het faillissement op Oudejaarsdag werd uitgesproken, is dat de grote vraag. In een brief heeft de Ondernemingsraad (OR) van V&D er bij de curatoren op aangedrongen V&D onder geen beding opnieuw in handen van Sun Capital, de Amerikaanse durfinvesteerder die sinds 2010 de eigenaar is van V&D, te laten vallen. Het valt echter niet te voorspellen of de curatoren zich hier iets van aantrekken. Zij behartigen de belangen van de schuldeisers, hun taak is zo veel mogelijk geld zien binnen te slepen door de verkoop van zo veel mogelijk stukken en stukjes V&D. Officieel heeft Sun Capital zich nog niet als gegadigde gemeld, zegt een woordvoerder van de curatoren en V&D. Maar het zou kunnen dat Sun dat alsnog doet.

3. Wie is Sun Capital?
Sun Capital is een private-equitybedrijf uit Florida (bedrijfsmotto: ‘Have fun and lighten up.’) Sinds de overname in 2010 heeft Sun 260 miljoen euro in V&D geïnvesteerd, zegt advocaat Willem Jan van Andel van V&D. Om nu te overleven had V&D wéér 40 miljoen euro nodig. Op de maandagmiddag voor Kerst liet Sun vanuit Florida weten dat geld niet beschikbaar te stellen.

Voor bijna de helft van dat geld kocht Sun-directeur Marc Leder eerder dit jaar een buitenhuis, van 20 miljoen dollar. Het staat in het dorp in het dorp Sagaponack, waar ook Bill en Hillary Clinton graag komen. Marc Leder wordt door Amerikaanse media omschreven als ‘partyboy investor’ en ‘Hugh Hefner of the Hamptons’, naar de man achter de Playboy. Afgelopen zomer voer Leder nog met een jacht vol vrouwen langs de Galapagoseilanden. Als vakantie.

4. Wat wil de directie van V&D?
Die geeft de voorkeur aan een scenario waarbij het huidige V&D blijft bestaan - weliswaar met de helft van de 62 winkels - maar inclusief restaurantketen La Place. Let wel: nu het bedrijf officieel failliet is verklaard, heeft de directie niets meer te zeggen. De curatoren maken nu de dienst uit binnen het bedrijf. Hoe dan ook: de directie hoopt op een investeerder die nog kansen ziet voor een warenhuisketen in Nederland. Dat kan een private-equitypartij zijn, of een winkelbedrijf – uit binnen- of buitenland – dat V&D als dochter adopteert. La Place is goed voor een kwart van de totale V&D-omzet en is, in tegenstelling tot de warenhuizen, wél winstgevend. Iedere dag dat de restaurants open zijn, maken ze zo’n 350.000 euro winst.

Alle vestigingen van V&D in Nederland:

5. Is het realistisch dat V&D blijft bestaan?
Het is in ieder geval ambitieus. Sommigen ingewijden uit de retailwereld denken dat de naam V&D voorgoed besmet is. Als er dus al een partij komt die met een flink gedeelte van de warenhuizen verder wil, zeggen zij, dan komt er hoogstwaarschijnlijk een andere naam. Ook is het de vraag of restaurantketen La Place aan de winkelketen verbonden blijft. De curatoren kunnen ook besluiten het goed draaiende La Place apart te verkopen.

6. Welke kopers worden genoemd?
Het Canadese bedrijf Hudson’s Bay Company (HBC) zou zich niet alleen bij de curatoren, maar ook bij de verhuurders van de V&D-panden gemeld hebben. HBC heeft vorig jaar in juni nog voor 2,8 miljard euro de Duitse warenhuisketen Kaufhof (172 winkels) overgenomen en is tevens eigenaar van het Belgische Galeria Inno (16 winkels). De V&D-panden bieden HBC de kans om de Nederlandse markt te betreden. De winkelpanden van V&D zijn niet meer in het bezit van de keten: de vorige eigenaar, een consortium van investeerders onder leiding van KKR, besloot alle panden tien jaar geleden te verkopen en vervolgens terug te huren. V&D betaalde maandelijks zo’n 8 miljoen euro aan huur.

7. En anderen nog?
Er wordt driftig gespeculeerd over wie interesse heeft in afzonderlijke winkelpanden, gelegen op centrale locaties in de binnensteden. Primark misschien? Die Ierse kledingketen maakt de afgelopen jaren een opmars in Nederland en telt nu dertien – vrij grote – winkels in Nederland. H&M? Die populaire Zweedse modeketen zit al vrijwel overal waar V&D zit. Andere kledingketens die in Nederland uitbreiden, zijn Zara en Bershka, beide eigendom van het Spaanse Inditex.
Het Britse Marks & Spencer heeft geen belangstelling, zegt topman Marc Bolland – hij houdt het voorlopig bij twee winkels in Den Haag en Amsterdam. Ook het Duitse Karstadt lijkt een onwaarschijnlijke koper, aangezien het met dat concern even slecht gaat. Begin vorig jaar heeft Karstadt net als V&D – net als V&D – drastische maatregelen aangekondigd.

Voor La Place zingen andere namen rond. Heeft Ahold misschien nog geld in kas, na de overname van het Belgische Delhaize? Het supermarktconcern, zo speculeerde een analist van Rabobank maandag, is in de VS immers net begonnen met de nieuwe formule Bfresh – geïnspireerd op La Place. Concurrent Jumbo of een andere supermarkt kan er net zo goed met de V&D-restaurants vandoor gaan. En ook in dit ‘opsplitsscenario’ kunnen private-equitypartijen opduiken.

Hier vind je La Place dus ook:

8. Wat maakt een bod aantrekkelijk?
Ten eerste moet de prijs natuurlijk goed zijn, maar het is ook belangrijk dat een koper een zo groot mogelijk deel van het bedrijf wil hebben. De curatoren willen met zo min mogelijk onverkoopbare onderdelen blijven zitten. Wie de hele bups wil hebben, heeft de voorkeur. Ook zien curatoren graag een koper die direct afrekent. „De financiering moet al geregeld zijn”, zegt insolventieadvocaat Nico Tollenaar. Een constructie waarin een deel van de koopsom pas wordt betaald als er winst wordt gemaakt, is onaantrekkelijk. Tollenaar:

„Curatoren willen daar niet op gokken, die zien liever cash.”

Verder vinden curatoren het interessant als een koper veel werknemers overneemt. En niet uitsluitend vanwege het sociale aspect. „Als er bij een snelle doorstart veel banen behouden blijven, verminderen de kosten voor de boedel”, zegt insolventieadvocaat Wouter Jongepier. Uitkeringsinstantie UWV schiet de salarissen na het faillissement namelijk tijdelijk voor en wil die kosten later terug uit de boedel. Hoe lager die kosten, hoe meer geld er overblijft voor de crediteuren.

9. Hoe lang duurt de verkoop?
Hoe langer een bedrijf failliet is, hoe verder het afbrokkelt: leveranciers die afhaken, werknemers die opstappen. Dat is de reden dat de curatoren van V&D, hoe ingewikkeld het ook is, haast maken. Over twee weken hopen zij dat er meer duidelijk is over de toekomst van de warenhuisketen.

10. Wat gebeurt er met de werknemers?
De rechtbank in Amsterdam heeft V&D op 31 december failliet verklaard en toen hebben de curatoren direct ontslag aangevraagd voor de 10.300 werknemers. De salarissen – in totaal 9 miljoen euro per maand – worden zes weken doorbetaald door het UWV. Zolang de winkels en restaurants openblijven kan het personeel worden verplicht door te werken, maar de winkelketen schijnt te hebben toegezegd soepel om te gaan met de opzegtermijn van werknemers die in die periode een andere baan vinden.
Na zes weken salarisdoorbetaling door het UWV komt het personeel in de WW.

11. Hoe zit het met de leveranciers van V&D?
Leveranciers met een kredietverzekering krijgen hun schade uitbetaald nu V&D failliet is verklaard. Een kredietverzekering dekt het risico af wanneer een winkel failliet gaat (of wanneer de surseance van betaling langer dan zes maanden duurt). Het is onduidelijk hoeveel leveranciers van V&D zo’n kredietverzekering hebben afgesloten. Atradius, de grootste kredietverzekeraar van Nederland, wilde die vraag onlangs niet beantwoorden. Een ingewijde zei dat veel V&D-leveranciers die voorheen geen kredietverzekering hadden, er na alle gedoe van vorig jaar – waarbij V&D ternauwernood aan een faillissement ontsnapte – alsnog één hebben afgesloten.

12. Kunnen klanten nog betalen met hun V&D-cadeaukaarten?
Voorlopig niet. Toen de warenhuisketen uitstel van betaling kreeg, werden alle cadeaukaarten op last van de bewindvoerders bevroren. Zij moesten in kaart brengen wat de financiële stand van zaken is en wilden voorkomen dat de cijfers de hele tijd verspringen. Bij een doorstart zijn de cadeaukaarten mogelijk wel weer inwisselbaar, zei een woordvoerder.

13. Waarom had V&D het ook alweer niet gered?
Dat lag aan een paar zaken, zei V&D zelf. Door de “Indian summer” bleef de omzet enorm achter, schreef het bedrijf in een persbericht. Advocaat Van Andel: “Winterkleding móét in november en december verkocht worden, in januari begint de uitverkoop al. Maar mensen zaten op het terras.” Ook door het faillissement van Dixons, verantwoordelijk voor de elektronicaverkopen in de warenhuizen liep V&D in november en december 35 miljoen euro mis. Daardoor ontstond een groot gat in de begroting. Niels Suijker van FNV hoorde al langer over tegenvallende resultaten, zei hij. “Werknemers lieten weten dat de omzet van het Prijzencircus tegenviel. En zelfs de decembermaand, waarvan je het als winkelier moet hebben, viel tegen.”

14. Klopt die verklaring?
Te koud, te warm, te nat, te glad, het ligt altijd aan het weer. Maar wat is nou goed weer voor kleding- en schoenenverkoop? “Vrouwen bloot, handel dood”, zegt Sander van Golberdinge, directeur van Retail Nederland. Bij strandweer verkoop je weinig. Net zoals bij extreem slecht weer. “Een paar jaar geleden was het vlak voor de feestdagen glad, met veel sneeuw. Dat merk je in de verkoop.” Maar dat zijn kleine invloeden. Wat het belangrijkst is, is dat het weer zich voorspelbaar gedraagt. “Echt vier seizoenen, waarin je je verschillend kleedt.” De productietijd en levertijd van schoenen en kleding is immers een paar maanden, zegt hij. Snel aanpassen op een onverwacht zachte winter kan niet.
Je hoort nooit ondernemers met wie het goed gaat, mopperen op het weer, zegt merk- en retail-deskundige Sabien Duetz. Wat winkeliers moeten doen, is hun omzet er niet zo afhankelijk van maken, vindt ze. Winkels moeten niet de rekken volhangen met zware winterjassen en dikgebreide truien. “Kijk naar Cos en &Other Stories. Die doen dat ook niet. Waarom staan er snowboots in augustus in de etalage, als de mussen dood van het dak vallen?”

15. Wat vinden de vakbonden?
Martijn den Heijer, bestuurder bij CNV, vindt het “echt schandalig” dat Sun Capital V&D “totaal niet de kans heeft gegeven om te herstellen”, zei hij toen het bedrijf uitstel van betaling had gekregen. “Sun heeft zich gecommitteerd aan de plannen die topman John van der Ent in mei heeft gepresenteerd. En aan de reorganisatie die in september is afgekondigd, waarbij vierhonderd banen verdwijnen. Deze plannen hebben niet binnen een paar maanden het gewenste effect. Dat heeft tijd nodig.” Niels Suijker van FNV: “We hebben dit jaar samen met Sun allerlei reddingsplannen opgesteld. V&D kon weer jaren vooruit, werd gezegd. Dat strookt niet met wat er nu gebeurt.”

16. Wat doen de vakbonden nu?

Ze kunnen op dit moment niet zo veel, zei Martijn den Heijer. De vakbonden moeten afwachten waar de curatoren mee komen en of er doorstartmogelijkheden zijn. Nog voor het bedrijf officieel failliet werd verklaard, zei Den Heijer: „Wij kunnen voorlopig niets anders doen dan het personeel opvangen en ze uitleggen wat er gebeurt.”

Dit is een aangepaste versie van een artikel dat eerder op nrc.nl verscheen.