‘Vluchtelingen onder daders Keulen’

Nog steeds is onduidelijk wie de daders in Keulen waren. Maar de eerste lezing dat er geen vluchtelingen bij waren, lijkt niet te kloppen.

Arrestatie tijdens de jaarwisseling op het plein voor het centraal station van Keulen. Foto Markus Böhm/AFP

Er zijn aanwijzingen dat in ieder geval een aantal vluchtelingen betrokken was bij de massale aanrandingen op Oudjaarsavond in Keulen. Interne politiedocumenten en anonieme verklaringen van agenten uit Keulen wijzen in die richting.

Het beeld blijft fragmentarisch en er zijn nog veel vraagtekens, maar nieuwe onthullingen donderdag hebben het debat over vluchtelingen en mensen met een migratie-achtergrond verder op scherp gezet. Bondskanselier Merkel suggereerde dat het uitzettingsbeleid moet worden aangescherpt. Zij wil ook een debat „over de grondbeginselen van ons culturele samenleven in Duitsland’’.

Zowel Bild als Spiegel Online citeert uit een intern ambtsbericht van de leider van een eenheid die naar het station werd gedirigeerd. Hij schrijft dat mannen voor de ogen van de agenten documenten verscheurden en riepen: ‘Jullie kunnen mij niets doen, morgen haal ik weer nieuwe.’ Een man zei volgens het ambtsbericht: ‘Ik ben Syriër, jullie moeten mij vriendelijk behandelen. Mevrouw Merkel heeft mij uitgenodigd.’

In het bericht, gedateerd 4 januari, staat dat vrouwen „spitsroeden” moesten lopen in een zwaar beschonken massa mannen en dat dit tot onbeschrijfelijke taferelen leidde. De agenten kwamen huilende, bange en geschrokken vrouwen tegen die waren bestolen of aangerand. Ze stonden vaak machteloos. „Het was simpelweg te veel tegelijkertijd.”

Nog maar kort in Duitsland

Een anonieme agent uit Keulen verklaarde tegen Die Welt dat op de bewuste avond een honderdtal mensen werd gecontroleerd en dat het in de meeste gevallen ging om mensen die nog maar een paar maanden in Duitsland waren. „Velen hebben een document laten zien dat wordt overhandigd op de plaats waar asiel wordt aangevraagd. […] „Slechts een paar van hen waren langer dan drie maanden in Duitsland, de meesten waren onlangs binnengekomen asielzoekers.”

Een andere Keulse agent verklaarde tegen de website Express dat zijn eenheid die avond en nacht vijftien mensen heeft aangehouden die kennelijk pas een paar dagen of weken in Duitsland waren, veertien Syriërs en een Afghaan.

Hoewel niet is vastgesteld of de aangehouden mensen zich schuldig hebben gemaakt aan de massale aanrandingen, staan deze verklaringen haaks op uitspraken dinsdag van de burgemeester en politiecommissaris van Keulen, dat er geen aanwijzingen zijn dat er vluchtelingen bij betrokken waren. Volgens Arnold Plickert, voorzitter van de politievakbond in de deelstaat Noordrijn-Westfalen, zijn agenten anoniem gaan praten uit ongenoegen over de onjuiste informatie. „Ook dat zogenaamd niets duidt op vluchtelingen als daders, beschouw ik als een onjuist bericht. Volgens de collega’s hebben verscheidene gecontroleerde mannen bewijzen van aanmelding van het Bureau voor Migratie laten zien. Er waren zeer zeker vluchtelingen onder de daders.”

Hardere toon

In Berlijn wordt de toon steeds harder. Merkel noemde donderdag wat er is gebeurd „volledig onacceptabel. Het zijn weerzinwekkende, criminele daden die Duitsland niet zal aanvaarden.” Zij wil niet alleen onderzoeken of er meer politie nodig is, maar ook of de wet moet worden veranderd. Bekeken moet worden of „we bij de regels en procedures voor uitwijzing alles hebben gedaan wat nodig is om een duidelijk signaal te geven aan degenen die zich niet aan onze rechtsorde willen houden”.

De politie onderzoekt nog hoe georganiseerd de aanrandingen in Keulen waren. Maar er blijven nieuwe berichten komen over soortgelijke gevallen. In Keulen hebben meer dan honderd vrouwen aangifte gedaan, in Hamburg een zeventigtal.